پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سکته مغزی در کاکرین (جون 2015)، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترل شده کاکرین (CENTRAL؛کتابخانه کاکرین شماره 7؛ 2015)، MEDLINE (1966 تا جولای 2015؛ OVID)؛ EMBASE (1980 تا جولای 2015؛ OVID) CINAHL (1982 تا جولای 2015؛ EBSCO) و AMED (1985 تا جولای 2015) را جستوجو کردیم. همچنین چهار بانک اطلاعاتی پزشکی چین زیر را جستوجو کردیم: بانک اطلاعاتی زیست‐پزشکی چین (China Biological Medicine Database) (جولای 2015)؛ بانک اطلاعاتی ژورنالهای علم و فناوری چین (Chinese Science and Technique Journals Database) (جولای 2015)؛ زیرساخت ملی چین (China National Infrastructure) (جولای 2015)، و بانک اطلاعاتی وان فانگ (Wan Fang database) (جولای 2015).
تعداد 31 کارآزمایی را با مجموع 2257 شرکتکننده در مرحله تحت‐حاد یا مزمن از سکته مغزی انتخاب کردیم. سطح کیفیت روششناسی اغلب کارآزماییهای وارد شده بالا نبود. سطح کیفیت شواهد برای پیامدهای اصلی براساس ارزیابی صورت گرفته توسط سیستم درجهبندی توصیه، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE)، پائین یا بسیار پائین بود.
دو کارآزمایی، طب سوزنی واقعی را به علاوه درمان پایه با طب سوزنی ساختگی به اضافه درمان پایه مقایسه کردند. هیچ شواهدی از تفاوت در تغییرات عملکرد حرکتی و کیفیت زندگی بین طب سوزنی حقیقی و طب سوزنی ساختگی برای افراد مبتلا به سکته مغزی در مرحله نقاهت وجود نداشت.
بیست‐نه کارآزمایی، طب سوزنی را به علاوه درمان پایه با درمان پایه بهتنهایی مقایسه کردند. طب سوزنی برای افراد مبتلا به سکته مغزی در فاز نقاهت در مقایسه با عدم دریافت انجام طب سوزنی، دارای تاثیرات مثبت بر بهبود وابستگی (فعالیت زندگی روزانه)، اندازهگیریشده توسط شاخص بارتل (Barthel) (نه کارآزمایی؛ 616 شرکتکننده؛ تفاوت میانگین (MD): 9.19؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 4.34 تا 14.05؛ GRADE بسیار پائین)، نقص عصبی کلی (گلوبال) (هفت کارآزمایی؛ 543 شرکتکننده؛ نسبت شانس (OR): 3.89؛ 95% CI؛ 1.78 تا 8.49؛ GRADE پائین)، و اختلالات عصبی خاص شامل عملکرد حرکتی ارزیابیشده با Fugl‐Meyer Assessment (چهار کارآزمایی؛ 245 شرکتکننده؛ MD: 6.16؛ 95% CI؛ 4.20 تا 8.11؛ GRADE پائین)، عملکرد شناختی سنجیدهشده توسط Mini‐Mental State Examination (پنج کارآزمایی؛ 278 شرکتکننده؛ MD: 2.54؛ 95% CI؛ 0.03 تا 5.05؛ GRADE بسیار پائین)، افسردگی سنجیدهشده توسط Hamilton Depression Scale (شش کارآزمایی؛ 552 شرکتکننده؛ MD: ‐2.58؛ 95% CI؛ 3.28‐ تا 1.87‐؛ GRADE بسیار پائین)، عملکرد بلع اندازهگیریشده به وسیله drinking test (دو کارآزمایی؛ 200 شرکتکننده؛ MD: ‐1.11؛ 95% CI؛ 2.08‐ تا 0.14‐؛ GRADE بسیار پائین) و درد سنجیدهشده توسط Visual Analogue Scale (دو کارآزمایی؛ 118 شرکتکننده؛ MD: ‐2.88؛ 95% CI؛ 3.68‐ تا 2.09‐؛ GRADE بسیار پائین) بود. تعداد اندکی از شرکتکنندگان مبتلا به سکته مغزی در گروه طب سوزنی، ناخوشی ناشی از طب سوزنی و عدم تحمل درد را در نقاط خاص طب سوزنی گزارش کردند. اطلاعاتی در مورد مرگومیر، نسبتی از افراد نیازمند به مراقبت ارائه شده در موسسات یا حمایت خانوادگی گسترده و مورتالیتی به هر علتی، در همه کارآزماییهای وارد شده در دسترس نبود.
سوال مطالعه مروری
طب سوزنی، درمانی است مبتنی بر طب باستانی چینی که در آن سوزنهای نازک یا فشار بر نواحی خاصی از بدن به منظور مقاصد درمانی وارد میشوند. ما میخواستیم بدانیم که طب سوزنی در بهبود بازیابی فعالیتهای روزمره، حرکت و کیفیت زندگی در افرادی که ظرف بیش از یک ماه گذشته مبتلا به سکته مغزی شدهاند، موثر است یا خیر.
پیشینه
سکته مغزی یکی از علل عمده مرگومیر در جهان است و میتواند موجب ناتوانی شدید شود. طب سوزنی، درمانی نسبتا ساده، ارزان و بیخطر است که صدها سال است در چین استفاده شده و بهطور روزافزون در برخی از کشورهای غربی انجام میگیرد. با این حال، هنوز مشخص نیست که شواهد موجود به اندازهای قابل اعتماد هستند که استفاده معمول از طب سوزنی در مدیریت بالینی سکته مغزی توصیه شود یا خیر.
ویژگیهای مطالعه
تعداد 31 مطالعه را تا جولای 2015 برای ورود به این مطالعه مروری شناسایی کردیم. آنها شامل 2257 شرکتکننده بودند که طی بیش از یک ماه گذشته، به سکته مغزی مبتلا شده بودند. همه این مطالعات، طب سوزنی را با هدف ارتقای بهبودی و نقاهت در مقایسه با عدم انجام آن یا طب سوزنی ساختگی، ارزیابی کردند. پیامدها شامل معیارهای فعالیتهای روزانه (فعالیتهای زندگی روزمره)، عملکرد عصبی، حرکت، شناخت، افسردگی، بلع، درد و کیفیت زندگی بودند. اغلب مطالعات (29/31) در چین انجام شدند؛ آنها بهطور قابل ملاحظهای از نظر زمان سکته مغزی، روش خاص استفادهشده و فراوانی طب سوزنی، تفاوت داشتند.
نتایج کلیدی
شواهدی را یافتیم که طب سوزنی، فعالیتهای زندگی روزمره و تعدادی از جنبههای عملکرد عصبی را بهبود بخشید. با این حال، این نتیجهگیریها بر مبنای مطالعاتی با کیفیت پائین شواهد صورت گرفتند. بروز هیچ عارضه جانبی جدی گزارش نشد و اطلاعاتی درباره تاثیرات طب سوزنی بر مرگومیر یا نیاز به مراقبت ارائه شده در موسسات وجود نداشت.
کیفیت شواهد
به دلیل ارائه ضعیف گزارش از ویژگیهای مطالعه، تعیین قابل اعتماد بودن کیفیت شواهد دشوار بود. بنابراین، اکثر نتیجهگیریها را دارای شواهدی با کیفیت پائین یا بسیار پائین توصیف کردیم.