این نسخه بهروز شده شامل ۴۰ RCT جدید در مجموع ۴۶ RCT است؛ ۴۱ مطالعه با ۱۴,۰۴۹ شرکتکننده دادههایی را ارائه کردند. مقایسه کننده در ۱۶ RCT (۴,۵۳۲ بیمار) دارونما، در ۱۳ RCT (۵,۶۰۲ بیمار) MTX یا DMARD دیگر، و در ۱۲ RCT (۳,۹۱۵ بیمار) بیولوژیک دیگری بود.
تک درمانی در برابر دارونما
بر اساس شواهدی مستقیم با کیفیت متوسط، تک درمانی بیولوژیک (بدون MTX/دیگر DMARDهای همزمان) در برابر دارونما با بهبود معنیدار بالینی و دارای اهمیت آماری در نمره روماتولوژی کالج آمریکا (American College of Rheumatology; ACR۵۰) و عملکرد فیزیکی اندازهگیری شده توسط پرسشنامه ارزیابی سلامت (Health Assessment Questionnaire; HAQ) همراه بود. RR برای ACR۵۰ معادل ۴,۶۸ (۹۵% CI؛ ۲.۹۳ تا ۷.۴۸) بود؛ RD برای مزیت مطلق معادل ۲۳% (۹۵% CI؛ ۱۸% تا ۲۹%)؛ و NNTB برابر با ۵ (۹۵% CI؛ ۳ تا ۸) گزارش شدند. تفاوت میانگین (MD) برای HAQ معادل ۰.۳۲‐ (۹۵% CI؛ ۰.۴۲‐ تا ۰.۲۳‐؛ علامت منفی نشان دهنده بهبودی بیشتر HAQ است) گزارش شد؛ مزیت مطلق معادل ۱۰.۷‐% (۹۵% CI؛ ۱۴‐% تا ۷.۷‐%)؛ و NNTB برابر با ۴ (۹۵% CI؛ ۳ تا ۵) بود. تخمینهای مستقیم و NMA برای تک درمانی بیولوژیک TNF، بیولوژیک غیر TNF یا توفاسیتینیب نتایج مشابهی را برای ACR۵۰ نشان دادند، که به شواهدی با کیفیت متوسط تنزل یافتند. تخمینهای مستقیم و NMA برای تک درمانی بیولوژیک TNF، آناکینرا یا توفاسیتینیب نتایج مشابهی را برای HAQ در برابر دارونما با شواهدی با کیفیت عمدتا متوسط نشان دادند.
بر اساس شواهدی مستقیم با کیفیت متوسط، تک درمانی بیولوژیک با نسبت بالینی معنیدار و با اهمیت آماری بیشتری از بهبودی بیماری در برابر دارونما با RR معادل ۱,۱۲ (۹۵% CI؛ ۱.۰۳ تا ۱.۲۲) همراه بود؛ مزیت مطلق ۱۰% (۹۵% CI؛ ۳% تا ۱۷%؛ NNTB برابر با ۱۰ (۹۵% CI؛ ۸ تا ۲۱)) گزارش شدند.
بر اساس شواهدی مستقیم با کیفیت پائین، نتایج برای تک درمانی بیولوژیک از نظر خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی و عوارض جانبی جدی قطعی نبودند، فواصل اطمینان گسترده شامل تاثیر خنثی (null effect) و شواهدی دال بر افزایش مهم در خروج از مطالعه بود. بر اساس شواهدی با کیفیت متوسط، تخمین مستقیم تک درمانی TNF برای خروج از مطالعه ناشی از عوارض جانبی، یک نتیجه بالینی معنیدار و با اهمیت آماری را با RR معادل ۲,۰۲ (۹۵% CI؛ ۱.۰۸ تا ۳.۷۸) نشان داد، RD برای مزیت مطلق ۳% (۹۵% CI؛ ۱% تا ۴%) بود. تخمینهای NMA برای تک درمانی بیولوژیک TNF، بیولوژیک غیر TNF، آناکینرا یا توفاسیتینیب برای خروج از مطالعه ناشی از عوارض جانبی و عوارض جانبی جدی همگی غیر قطعی بوده و به شواهدی با کیفیت پائین تنزل یافت.
تک درمانی در برابر مقایسه کننده فعال (MTX/دیگر DMARDها)
بر اساس شواهدی مستقیم با کیفیت متوسط، تک درمانی بیولوژیک (بدون MTX/دیگر DMARDهای همزمان) با بهبود بالینی معنیدار و با اهمیت آماری در نمرات ACR۵۰ و HAQ در برابر MTX/دیگر DMARDها همراه بود، RR معادل ۱,۵۴ (۹۵% CI؛ ۱.۱۴ تا ۲.۰۸)؛ مزیت مطلق ۱۳% (۹۵% CI؛ ۲% تا ۲۳%)؛ NNTB برابر با ۷ (۹۵% CI؛ ۴ تا ۲۶)، تفاوت میانگین (MD) در HAQ معادل ۰.۲۷‐ (۹۵% CI؛ ۰.۴۰‐ تا ۰.۱۴‐)؛ مزیت مطلق ۹‐% (۹۵% CI؛ ۱۳.۳‐% تا ۴.۷‐%)؛ NNTB برابر با ۲ (۹۵% CI؛ ۲ تا ۴). بر اساس شواهدی با کیفیت متوسط، تخمینهای مستقیم و NMA برای تک درمانی TNF و تخمینهای NMA برای تک درمانی بیولوژیک غیر TNF نتایج مشابهی را برای ACR۵۰ نشان دادند. تخمینهای مستقیم و NMA برای تک درمانی بیولوژیک غیر TNF، اما نه تک درمانی TNF، بهبودهای HAQ مشابهی را بر اساس شواهدی با کیفیت عمدتا متوسط نشان دادند.
هیچ تفاوتی با اهمیت آماری یا معنیدار از نظر بالینی برای تخمینهای مستقیم تک درمانی بیولوژیک در برابر مقایسه کننده فعال برای بهبودی بیماری RA وجود نداشت. تخمینهای NMA تفاوتی با اهمیت آماری و معنیدار از نظر بالینی در برابر مقایسه کننده فعال برای تک درمانی TNF (بهبود مطلق ۷% (۹۵% CI؛ ۲% تا ۱۴%)) و تک درمانی غیر TNF (بهبودی مطلق: ۱۹% (۹۵% CrI؛ ۷% تا ۳۶%)) نشان دادند، هر دو به کیفیت متوسط تنزل یافتند.
بر اساس شواهدی مستقیم با کیفیت متوسط از یک مطالعه واحد، پیشرفت رادیوگرافیکی (مقیاس ۰ تا ۴۴۸) در افرادی که تک درمانی بیولوژیک دریافت کردند در برابر مقایسه کننده فعال کاهش یافت که دارای اهمیت آماری بود، MD: ‐۴,۳۴؛ (۹۵% CI؛ ۷.۵۶‐ تا ۱.۱۲‐)، کاهش مطلق کوچک بود، ۰.۹۷‐% (۹۵% CI؛ ۱.۶۹‐% تا ۰.۲۵‐%). از ارتباط بالینی این میزان کاهش مطمئن نیستیم.
شواهد مستقیم و NMA (تنزل به کیفیت پائین)، نتایج غیر قطعی را برای خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی، عوارض جانبی جدی و سرطان نشان دادند، فواصل اطمینان گسترده شامل تاثیر خنثی و شواهدی دال بر افزایش مهم در خروج از مطالعه بود.
بر اساس عمدتا RCTهای شش تا ۱۲ ماه در افراد مبتلا به RA که قبلا درمان با MTX/دیگر DMARDها را دریافت کرده و شکست خورده بودند، تک درمانی بیولوژیک باعث بهبود ACR۵۰، عملکرد و نرخ بهبودی RA در مقایسه با دارونما یا MTX/دیگر DMARDها شد.
پیشرفت رادیوگرافیکی بیماری در برابر مقایسه کننده فعال کاهش یافت، اگرچه اهمیت بالینی آن نامشخص بود.
در رابطه با اینکه تک درمانی بیولوژیک با افزایش خطر ترک مطالعه ناشی از عوارض جانبی، بروز عوارض جانبی جدی یا سرطان، در برابر دارونما (هیچ دادهای در مورد سرطان وجود نداشت) یا MTX/دیگر DMARDها مرتبط بود یا خیر، نتایج قطعی نبود.
در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis; RA)، سیستم ایمنی که بهطور معمول با عفونت مبارزه میکند، به پوشش مفصل حمله کرده و مفاصل را ملتهب، متورم، سفت و دردناک میسازد. به دنبال کارآزماییهای بررسی کننده تجویز بیولوژیک (مولکولهای بزرگ که به شکل تزریقی تجویز میشوند) یا توفاسیتینیب (tofacitinib) (مولکولهای کوچک خوراکی) در افراد مبتلا به RA بودیم.
این مرور نشان میدهد که در افراد مبتلا به RA تک درمانی (monotherapy) بیولوژیک (بدون MTX/دیگر DMARDها) در مقایسه با آب نمک (دارونما (placebo)) یا داروهای مرسوم مانند MTX/دیگر DMARDها، علائم و نشانههای RA (مفاصل حساس یا متورم)، عملکرد و احتمال بهبودی RA (ناپدید شدن نشانهها) را بهبود میبخشد یا احتمالا بهبود میبخشد. تک درمانی بیولوژیک در مقایسه با آب نمک (دارونما) یا MTX/دیگر DMARDها، ممکن است تعداد عوارض جانبی جدی و موارد خروج از مطالعه را به دلیل عوارض جانبی تا حدودی افزایش داده یا هیچ تفاوتی در آنها ایجاد نکند. در شواهد کوتاهمدتی که در اینجا خلاصه شد، تک درمانی بیولوژیک خطر سرطان را در مقایسه با MTX/دیگر DMARDها افزایش نمیدهد.
بهترین تخمین در مورد آنچه که با دریافت تک درمانی بیولوژیک در افراد مبتلا به RA اتفاق میافتد
تک درمانی در برابر دارونما
نشانههای RA
۲۹ مورد از هر ۱۰۰ فرد تحت درمان با تک درمانی بیولوژیک در مقایسه با ۶ مورد از هر ۱۰۰ فرد دریافت کننده دارونما به بهبودی رسیدند، یعنی ۲۳ نفر بیشتر در هر ۱۰۰ نفر (۲۳% بهبود مطلق).
بهبود عملکرد با استفاده از پرسشنامه ارزیابی سلامت (Health Assessment Questionnaire)
افرادی که از تک درمانی بیولوژیک استفاده کردند، بهبود عملکرد خود را ۰,۴۶ امتیاز در مقیاس ۰ تا ۳ امتیازی رتبهبندی کردند، در مقابل ۰.۱۴ امتیاز توسط افراد دریافت کننده دارونما، یعنی ۰.۳۲ امتیاز بیشتر (۱۱% بهبود مطلق).
بهبودی
تمامی نشانههای RA در ۹۵ مورد از هر ۱۰۰ نفر ناپدید شدند، در مقایسه با ۸۵ مورد از هر ۱۰۰ نفری که دارونما مصرف کردند، یعنی ۱۰ نفر بیشتر از هر ۱۰۰ نفر (۱۰% بهبود مطلق).
پیشرفت در آسیب ناشی از بیماری بر اساس یافتههای اشعه X (در مقیاس ۰ تا ۴۴۸)
هیچ مطالعهای دادهای را برای این مقایسه فراهم نکرد.
خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی
تعداد ۵۲ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که تک درمانی بیولوژیک دریافت کردند، در مقایسه با ۳۲ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که دارونما مصرف کردند، از مطالعه خارج شدند، یعنی ۲۰ نفر بیشتر در هر ۱۰۰۰ نفر (۲% ترک بیشتر).
عوارض جانبی جدی
تعداد ۹۲ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که تک درمانی بیولوژیک دریافت کردند، دچار عوارض جانبی جدی شدند (شایعترین آنها عفونت بود) در مقایسه با ۷۲ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که دارونما مصرف کردند، یعنی ۲۰ نفر بیشتر در هر ۱۰۰۰ نفر (۲% خروج بیشتر).
سرطان
هیچ مطالعهای دادهای را برای این مقایسه فراهم نکرد.
تک درمانی در برابر دیگر داروهای مرسوم (MTX/دیگر DMARDها)
نشانههای RA
تعداد ۴۲ مورد از هر ۱۰۰ فرد تحت درمان با تک درمانی بیولوژیک در مقایسه با ۲۹ مورد از هر ۱۰۰ فرد دریافت کننده دارونما به بهبودی دست یافتند، یعنی ۱۳ نفر بیشتر در هر ۱۰۰ نفر (۱۳% بهبود مطلق) .
بهبودی عملکرد با استفاده از پرسشنامه ارزیابی سلامت
افرادی که تک درمانی بیولوژیک دریافت کردند، بهبودی عملکردشان را ۰,۴۳ امتیاز رتبهبندی کردند، در مقابل افرادی که MTX/دیگر داروهای DMARD مصرف کردند، بهبودی عملکردشان را ۰.۱۶ امتیاز در مقیاس ۰ تا ۳ امتیازی رتبهبندی کردند، یعنی ۰.۲۷ امتیاز (۹% بهبود مطلق).
بهبودی
تمامی نشانههای RA در ۲۱ مورد از هر ۱۰۰ نفر ناپدید شدند، در مقایسه با ۱۵ مورد از هر ۱۰۰ نفری که MTX/دیگر DMARDها را مصرف کردند، یعنی ۶ نفر بیشتر در هر ۱۰۰ نفر (۶% بهبود مطلق).
پیشرفت در آسیب ناشی از بیماری بر اساس یافتههای اشعه X (در مقیاس ۰ تا ۴۴۸)
آسیب به مفاصل در افراد تحت تک درمانی بیولوژیک ۱,۶ امتیاز بود، در مقایسه با ۵.۹ امتیاز برای افرادی که MTX/دیگر DMARDها را دریافت کردند، یعنی ۴.۳ امتیاز کمتر (۰.۹۷‐% بهبود مطلق).
خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی
تعداد ۸۰ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که تک درمانی بیولوژیک مصرف کردند، در مقایسه با ۷۰ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که MTX/دیگر DMARDها را مصرف کردند، از مطالعه خارج شدند، یعنی ۱۰ نفر بیشتر در هر ۱۰۰۰ نفر (۱% ترک بیشتر).
عوارض جانبی جدی
تعداد ۷۹ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که تک درمانی بیولوژیک دریافت کردند، در مقایسه با ۴۹ مورد از هر ۱۰۰۰ نفری که MTX/دیگر DMARDها را دریافت کردند، دچار عوارض جانبی جدی شدند، یعنی ۳۰ نفر بیشتر در هر ۱۰۰۰ نفر (۳% ترک بیشتر).
سرطان
همان تعداد افرادی (۱ مورد از هر ۱۰۰۰ نفر) که تک درمانی بیولوژیک دریافت کردند در مقایسه با افرادی که MTX/دیگر DMARDها را دریافت کردند، دچار سرطان شدند. با این حال، به دلیل موارد معدود سرطان در مطالعه، در مورد این تخمین محتاط هستیم.
این نسخه بهروز شده شامل ۷۳ RCT جدید در مجموع ۹۰ RCT است؛ ۷۹ RCT با ۳۲,۸۷۴ شرکتکننده دادههای قابل استفادهای را ارائه کرده بودند. چند کارآزمایی در معرض خطر بالای سوگیری به دلیل کورسازی ارزیابان/شرکتکنندگان (۱۳% تا ۲۱%)، گزارش انتخابی (۴%) یا عدم تعادل عمده در خط پایه (۸%) بودند؛ تعداد زیادی از آنها در معرض خطر نامشخص سوگیری به دلیل تولید تصادفی توالی (۶۸%) یا پنهانسازی تخصیص (۷۴%) بودند.
بر اساس شواهد مستقیم با کیفیت متوسط (به دلیل ناهمگونی سطح آنها کاهش داده شد)، داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD با بهبود معنیدار بالینی و دارای اهمیت آماری در ACR۵۰ در برابر مقایسه کننده (RR: ۲,۷۱؛ (۹۵% فاصله اطمینان (CI): ۲.۳۶ تا ۳.۱۰) همراه بود، مزیت مطلق ۲۴% بیماران بیشتر بود (۹۵% CI؛ ۱۹% تا ۲۹%)، تعداد افراد مورد نیاز جهت درمان تا حصول یک پیامد مثبت بیشتر (number needed to treat for an additional beneficial outcome; NNTB): ۵ (۴ تا ۶)). NMA تخمینی برای ACR۵۰ در فاکتور نکروز دهنده تومور (tumor necrosis factor; TNF) برای داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD؛ (RR: ۳.۲۳؛ ۹۵% بازه قابل قبول (Crl)؛ ۲.۷۵ تا ۳.۷۹)، داروهای بیولوژیک غیر‐TNF به اضافه MTX/DMARD؛ (RR: ۲.۹۹؛ ۹۵% Crl؛ ۲.۳۶ تا ۳.۷۴)، و آناکینرا + MTX/DMARD؛ (RR: ۲.۳۷؛ (۹۵% Crl؛ ۱.۰۰ تا ۴.۷۰) شبیه به تخمینهای مستقیم بودند.
بر اساس شواهد مستقیم با کیفیت متوسط (به دلیل ناهمگونی کاهش داده شد)، داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD با بهبودی مهم از نظر آماری و بالینی در عملکرد اندازهگیری شده توسط پرسشنامه سنجش سلامت (مقیاس ۰ تا ۳، نمره بیشتر مساوی عملکرد بدتر) همراه بود، تفاوت میانگین (MD) بر اساس شواهد مستقیم ۰,۲۵‐؛ (۹۵% CI؛ ۰.۲۸‐ تا ۰.۲۲‐)، مزیت مطلق ۸.۳‐% (۹۵% CI؛ ۹.۳‐% تا ۷.۳‐%)؛ NNTB: ۳؛ (۹۵% CI؛ ۲ تا ۴). تخمین NMA برای داروهای بیولوژیک TNF به اضافه MTX/DMARD (مزیت مطلق ۱۰.۳‐%؛ (۹۵% Crl؛ ۱۴‐% تا ۶.۷‐%) و داروهای بیولوژیک غیر‐TNF به اضافه MTX/DMARD (مزیت مطلق ۷.۳‐%؛ (۹۵% Crl؛ ۱۳.۶‐% تا ۰.۶۷‐%) با تخمینهای مستقیم یکسان بود.
بر اساس شواهد مستقیم با کیفیت متوسط (به دلیل ناهمگونی سطح آنها کاهش داده شد)، داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD با افزایش معنیدار بالینی و با اهمیت آماری در تعداد شرکتکنندگانی که به بهبودی در RA رسیدند (با توجه به نمره فعالیت بیماری DAS < ۱,۶ یا DAS۲۸ < ۲.۶ تعریف شد)، در برابر مقایسه کننده همراه بود (RR: ۲.۸۱؛ (۹۵% CI؛ ۲.۲۳ تا ۳.۵۳)؛ مزیت مطلق ۱۸% بیماران بیشتر (۹۵% CI؛ ۱۲% تا ۲۵%)؛ NNTB: ۶ (۴ تا ۹)). تخمین NMA برای داروهای بیولوژیک TNF به اضافه MTX/DMARD (بهبود مطلق ۱۷%؛ (۹۵% Crl؛ ۱۱% تا ۲۳%)) و داروهای بیولوژیک غیر‐TNF به علاوه MTX/DMARD (بهبود مطلق ۱۹%؛ (۹۵% Crl؛ ۱۲% تا ۲۸%) با تخمینهای مستقیم یکسان بود.
بر اساس شواهد مستقیم با کیفیت متوسط (به دلیل ناهمگونی سطح آنها کاهش داده شد)، پیشرفت رادیوگرافیک (مقیاس ۰ تا ۴۴۸ امتیازی) در افرادی که داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD دریافت کرده بودند در برابر مقایسه کننده کاهش یافت، این کاهش از اهمیت آماری برخوردار بود،MD: ‐۲,۶۱؛ (۹۵% CI؛ ۴.۰۸‐ تا ۱.۱۴‐). کاهش مطلق کم بود، ۰.۵۸‐%؛ (۹۵% CI؛ ۰.۹۱‐% تا ۰.۲۵‐%)، ما از ارتباط بالینی این کاهش مطمئن نیستیم. تخمین NMA برای داروهای بیولوژیک TNF به اضافه MTX/DMARD (کاهش مطلق ۰.۶۷‐%؛ (۹۵% Crl؛ ۱.۴‐% تا ۰.۱۲‐%) و داروهای بیولوژیک غیر‐TNF به علاوه MTX/DMARD (کاهش مطلق ۰.۶۸‐%؛ (۹۵% Crl؛ ۲.۳۶‐% تا ۰.۹۲%)) به تخمینهای مستقیم شبیه بود.
بر اساس شواهد مستقیم با کیفیت متوسط (به دلیل عدم‐دقت کاهش داده شد)، نتایج برای ترک مرور به دلیل عوارض جانبی قطعی نبود، با فواصل اطمینان گسترده شامل تاثیر پوچ و شواهدی دال بر افزایش مهم در انصراف از مطالعه، (RR: ۱,۱۱؛ (۹۵% CI؛ ۰.۹۶ تا ۱.۳۰). تخمین NMA برای داروهای بیولوژیک TNF به اضافه MTX/DMARD؛ (RR: ۱.۲۴؛ ۹۵% Crl؛ ۰.۹۹ تا ۱.۵۷) و داروهای بیولوژیک غیر‐TNF به اضافه MTX/DMARD؛ (RR: ۱.۲۰؛ (۹۵% Crl؛ ۰.۸۷ تا ۱.۶۷)) به طور مشابهی قطعی نبود و به دلیل هم عدم‐دقت و هم غیر‐مستقیم بودن کاهش یافت.
بر اساس شواهد مستقیم با کیفیت بالا، داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD همراه با افزایش خطر معنادار از لحاظ بالینی (از لحاظ آماری در خط مرزی قابل توجه قرار دارد) در عوارض جانبی جدی در داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD همراه بود (Peto OR [که با توجه به نرخ پائین رویداد به عنوان RR تفسیر شود]: ۱,۱۲؛ (۹۵% CI؛ ۰.۹۹ تا ۱.۲۷)، خطر مطلق ۱% (۰% تا ۲%)، و همچنین، تخمین NMA برای داروهای بیولوژیک TNF به اضافه MTX/DMARD؛ (Peto OR: ۱.۲۰؛ (۹۵% Crl؛ ۱.۰۱ تا ۱.۴۳)) شواهد با کیفیت متوسط برای افزایش خطر ابتلا به عوارض جانبی جدی را نشان داد. دو تخمین NMA دیگر به دلیل عدم‐دقت و غیر‐مستقیم بودن و فاصله اطمینان گستردهای که موجب عدم‐قطعیت در مورد تخمینها میشد، به کیفیت پائین کاهش داده شدند: داروهای بیولوژیک غیر‐TNF به اضافه MTX/DMARD؛ ۱.۰۷؛ (۹۵% Crl؛ ۰.۸۹ تا ۱.۲۹) و آناکینرا: RR: ۱.۰۶؛ (۹۵% Crl؛ ۰.۶۵ تا ۱.۷۵).
بر اساس شواهد مستقیم با کیفیت پائین (به دلیل عدم‐دقت کاهش داده شد)، نتایج برای سرطان (Peto OR: ۱,۰۷؛ (۹۵% CI؛ ۰.۶۸ تا ۱.۶۸) برای تمام ترکیبات بیولوژیکی + MTX/DMARD قطعی نبود. تخمین NMA برای داروهای بیولوژیک TNF به اضافه MTX/DMAR؛ (Peto OR: ۱.۲۱؛ (۹۵% Crl؛ ۰.۶۳ تا ۲.۳۸) و داروهای بیولوژیک غیر‐TNF به اضافه MTX/DMARD؛ (Peto OR: ۰.۹۹؛ (۹۵% Crl؛ ۰.۵۸ تا ۱.۷۸)) به طور مشابهی قطعی نبود، هم برای عدم‐دقت و هم برای غیر‐مستقیم بودن کاهش داده شد.
متن نتایج اصلی را برای توفاسیتینیب و تفاوت بین داروهای مختلف را نشان میدهد.
آرتریت روماتوئید چیست و بیولوژیکها چه هستند؟
زمانی که افراد به آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis; RA) مبتلا هستند، سیستم ایمنی آنها، که به طور معمول با عفونتها مبارزه میکند، به پوشش مفاصل حمله میکند. این امر باعث میشود مفاصل آنها متورم، سفت و دردناک شود. اگر التهاب بدون درمان بماند، ممکن است آسیب مفاصل و ناتوانی رخ دهد. داروهای بیولوژیک یا توفاسیتینیب (tofacitinib) داروهایی هستند که با مسدود کردن انواع مختلف سلولهای ایمنی در بدن که باعث تورم و آسیب مفاصل در افراد مبتلا به RA میشوند، کار میکنند.
این یک نسخه بهروز از مرور منتشر شده در سال ۲۰۰۹ است. مرور اصیل را بر اساس جمعیت بیماران به چهار مرور تقسیم کردیم. ما به دنبال کارآزماییهایی بودیم که تا جون ۲۰۱۵ روی مزایا و مضرات بیولوژیکها (آباتاسپت (abatacept)، آدالیموباب (adalimumab)، آناکینرا (anakinra)، سرتولیزوماب پگول (certolizumab pegol)، اتانرسپت (etanercept)، گولیموماب (golimumab)، اینفلیکسیماب (infliximab)، ریتوکسیماب (rituximab)، و توکسیلیزوماب (tocilizumab)) و توفاسیتینیب در افراد مبتلا به RA که با درمان با متوتروکسات یا دیگر DMARDها بهبود نیافته بودند، انجام شده بودند.
این مرور نشان میدهد که در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید:
بیولوژیکها در ترکیب با متوتروکسات (methotrexate; MTX) یا DMARDهای دیگر:
‐ احتمالا باعث بهبود علائم و نشانههای RA (حساسیت یا تورم مفاصل)، عملکرد، شانس بهبودی RA (ناپدید شدن نشانهها) و کم کردن سرعت پیشرفت بیماری در اشعه X میشود. با این حال، ما از اهمیت آرام شدن سیر بیماری در اشعه X مطمئن نیستیم. اعتمادمان را نسبت به نتایج به دلیل نگرانی در مورد ناهمگونی برخی از نتایج کاهش دادیم.
‐ احتمالا باعث افزایش اندکی در تعداد عوارض جانبی جدی میشود، هر چند این تعداد اندک هستند.
در اغلب موارد، اطلاعات دقیقی در مورد عوارض جانبی و عوارض نداشتیم. این امر به ویژه در مورد عوارض جانبی نادر ولی مهم، صادق بود. به دلیل فقدان دادهها، ما در مورد تاثیر بیولوژیکها بر خطر ابتلا به سرطان و ترک مرور به دلیل عوارض جانبی نامطمئن هستیم.
بهترین تخمین در مورد آنچه که با دریافت بیولوژیکها در افراد با RA اتفاق میافتد
ACR۵۰ (تعداد مفاصل حساس یا متورم و سایر جنبههای ارزیابی شده توسط پزشک/بیمار)
بیستوچهار نفر بیشتر از هر ۱۰۰ نفر بهبود نشانههای آرتریت روماتوئید را با بیولوژیکها + MTX/DMARD تجربه کردند (۲۴% بهبودی مطلق).
سیوهشت نفر از هر ۱۰۰ نفری که داروهای بیولوژیک + MTX دریافت کرده بودند بهبود را تجربه کردند، در مقایسه با ۱۴ نفر از ۱۰۰ نفری که MTX/DMARD/دارونما (placebo) دریافت کرده بودند.
بهبود عملکرد توسط پرسشنامه سنجش سلامت (مقیاس ۰ تا ۳، نمره پائینتر یا کاهش بیشتر = عملکرد بهتر)
افرادی که داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD را دریافت کرده بودند بهبود عملکرد خود را با ۰,۲۵ امتیاز بیشتر در مقیاس ۰ تا ۳ ارزیابی کردند (۸‐% بهبود مطلق).
افرادی که داروهای بیولوژیک + MTX/DMARD دریافت کرده بودند عملکرد خود را با ۰,۳۹ امتیاز بیشتر در مقیاس ۰ تا ۳ بهبود یافته اعلام کردند.
افرادی که MTX/DMARD/دارونما دریافت کرده بودند بهبود عملکرد خود را ۰,۱۴ امتیاز بیشتر در مقیاس ۰ تا ۳ ارزیابی کردند.
بهبودی
هجده نفر بیشتر از هر ۱۰۰ نفر هیچ نشانهای از آرتریت روماتوئید با بیولوژیکها + MTX/DMARD تجربه نکردند (۱۸% بهبود مطلق).
بیستوهشت نفر از هر ۱۰۰ نفری که بیولوژیکها + MTX دریافت کرده بودند، در مقایسه با ۱۰ نفر از هر ۱۰۰ نفری که MTX/DMARD/دارونما دریافت کرده بودند، هیچ نشانهای از آرتریت روماتوئید تجربه نکردند.
پیشرفت در آسیب بیماری اندازهگیری شده با اشعه X (در مقیاس ۰ تا ۴۴۸)
آسیب به مفاصل از افرادی که بیولوژیکها + MTX/DMARD دریافت کرده بودند، ۲,۶ امتیاز کمتر بود (۰.۵۸‐% بهبود مطلق).
آسیب به مفاصل در افرادی که MTX/DMARD/دارونما دریافت کرده بودند، ۳,۷ امتیاز بود.
خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی
ده نفر بیشتر از هر ۱۰۰۰ نفری که بیولوژیکها + MTX/DMARD دریافت کرده بودند، به دلیل عوارض جانبی از مطالعه خارج شدند (۱% خروج بیشتر)
پنجاهوپنج بیمار از هر ۱۰۰۰ نفری که بیولوژیکها + MTX/DMARD دریافت کرده بودند، در مقایسه با ۴۵ نفر از هر ۱۰۰۰ نفری که MTX/DMARD/دارونما دریافت کرده بودند، از مطالعه خارج شدند.
عوارض جانبی جدی
ده نفر بیشتر از هر ۱۰۰۰ نفری که بیولوژیکها + MTX/DMARD دریافت کرده بودند، عوارض جانبی جدی داشتند (۱% عوارض جانبی جدی بیشتر).
هفتادوهشت نفر از هر ۱۰۰۰ نفری که بیولوژیکها + MTX/DMARD دریافت کرده بودند، در مقایسه با ۶۸ نفر از هر ۱۰۰۰ نفری که MTX/DMARD/دارونما دریافت کرده بودند، عوارض جانبی جدی را تجربه کردند: شایعترین عارضه عفونت بود.
سرطان
تعداد یکسانی از افراد (۱۴ از ۱۰۰۰) با بیولوژیکها + MTX/DMARDها در مقایسه با کسانی که MTX/DMARD/دارونما دریافت کرده بودند، سرطان داشتند. با این حال، ما در مورد این تخمین به دلیل موارد معدود سرطان در مطالعه محتاط هستیم.
نتایج جستوجو برای توفاسیتینیب در بخش نتایج ارائه شده است.
این مرور شامل ۳۸ RCT (۳۳ متقاطع) با میانگین مدت ۷,۴ هفته و ۹۸۲ شرکتکننده بود؛ با این حال تمام کارآزماییها همه پیامدهای مورد نظر را گزارش نکردند. نه مورد از کارآزماییهای شناخته شده، بیماران مبتلا به پدیده رینود اولیه (۳۶۵ = N) را مطالعه کردند، پنج مورد، بیماران مبتلا به پدیده رینود ثانویه (۶۳ = N) و مابقی، ترکیبی را از بیماران مبتلا به پدیده رینود اولیه و ثانویه (۵۵۴ = N) آزمودند. بیشترین تعداد مواجهه با انواع خطر سوگیری مربوط میشد به دادههای ناقص مرتبط با پیامد و گزارشدهی ضعیف روشهای تصادفیسازی و تخصیص.
زمانی که محققان هر دو پدیده رینود اولیه و ثانویه را در نظر گرفتند، شواهدی با کیفیت متوسط (به دلیل تناقض در یافتهها، کاهش یافت) به دست آمده از ۲۳ کارآزمایی با ۵۲۸ شرکتکننده نشان داد که مسدودکنندههای کانال کلسیم (CCBها) در کاهش تعداد حملات، برتر از دارونما بودند. CCBها، میانگین تعداد حملات را در هفته در مقایسه با ۱۳,۷ حمله در هر هفته با دارونما، به شش بار کاهش دادند (تفاوت میانگین وزندهی شده (WMD): ۶.۱۳‐؛ ۹۵% CI؛ ۶.۶۰ ‐ تا ۵.۶۷‐؛ I² = ۹۸%). زمانی که نویسندگان مرور، مطالعه Kahan ۱۹۸۵C را کنار گذاشتند، یک کارآزمایی، کاهش بسیار زیادی را در تعداد حملات نشان داد، دادهها حاکی از آن بودند که CCBها تعداد حملات را به ۲.۹۳ بار در هفته کاهش دادند (۹۵% CI؛ ۳.۴۴ ‐ تا ۲.۴۳‐؛ I² = ۷۷%).
شواهدی با کیفیت پائین (به دلیل عدم دقت و تناقض، کاهش یافت) به دست آمده از شش کارآزمایی با ۶۹ شرکتکننده نشان داد که تفاوت آماری معنیدار یا تفاوت بالینی معنیداری از لحاظ میانگین مدت حملات بین CCBها و دارونما وجود نداشت (WMD؛ ۱,۶۷‐ دقیقه؛ ۹۵% CI؛ ۳.۲۹‐ تا ۰)؛ یعنی ۹‐% تفاوت (۹۵% CI؛ ۱۸‐% تا ۰%).
شواهدی با کیفیت متوسط (کاهش کیفیت به دلیل تناقض) مبتنی بر ۱۶ کارآزمایی و ۴۱۵ شرکتکننده بر اساس یک مقیاس آنالوگ بصری ۱۰ سانتیمتری (امتیازات پائینتر نشاندهنده شدت کمتر) نشان داد که CCBها شدت حمله را به ۰,۶۲ سانتیمتر کاهش دادند (۹۵% CI؛ ۰.۷۲‐ تا ۰.۵۱‐)؛ یعنی به ترتیب، معادل کاهش درصد مطلق و نسبی تا ۶% (۹۵% CI؛ ۱۱‐% تا ۸‐%) و ۹% (۹۵% CI؛ ۱۱‐% تا ۸‐%)، که ممکن است از لحاظ بالینی معنیدار نباشند.
بهبود درد رینود (شواهد با کیفیت پائین که به دلیل عدم دقت و تناقض کاهش یافتند) و عدم توانایی که با ارزیابی کلی بیمار (patient global assessment) اندازهگیری شد (شواهد با کیفیت متوسط؛ کاهش درجه به دلیل بیدقتی) CCBها را ترجیح داد (درد: WMD؛ ۱,۴۷‐ سانتیمتر؛ ۹۵% CI؛ ۲.۲۱‐ تا ۰.۷۴‐؛ ارزیابی کلی بیمار: WMD؛ ۰.۳۷‐ سانتیمتر؛ ۹۵% CI؛ ۰.۷۳‐ تا ۰؛ زمانی که بر اساس مقیاس آنالوگ بصری ۰ تا ۱۰ سانتیمتر ارزیابی شدند، امتیازات پائینتر نشاندهنده درد و ناتوانی کمتر است). با این حال، این برآوردهای اثر احتمالا دارای توان آزمون کافی نبودند، چرا که بر اساس تعداد محدود شرکتکنندگان، به ترتیب ۶۲ و ۹۲ بودند. برای ارزیابی درد، درصد بهبود مطلق و نسبی به ترتیب ۱۵% (۹۵% CI؛ ۲۲‐% تا ۷‐%) و ۴۷% (۹۵% CI؛ ۷۱‐% تا ۲۴‐%) بودند. برای ارزیابی کلی بیمار، درصد بهبود مطلق و نسبی به ترتیب ۴% (۹۵% CI؛ ۷‐% تا ۰%) و ۹% (۹۵% CI؛ ۱۹‐% تا ۰%) بودند.
تجزیهوتحلیل زیرگروه بر اساس نوع رینود، نوع CCB و دوز CCB نشان میدهد که CCBهای دیهیدروپیریدین (dihydropyridine) در دوزهای بالاتر ممکن است برای رینود اولیه مؤثرتر از رینود ثانویه باشند و CCBها احتمالا اثر بیشتری بر رینود اولیه نسبت به رینود ثانویه دارند. با اینحال، تفاوتها کوچک بودند و برای همه پیامدها یافت نشدند. CCBهای دیهیدروپیریدین مورد مطالعه قرار گرفتند، زیرا آنها زیرگروهی از CCBهایی هستند که اثر انتخابی روی قلب ندارند و بهطور مرسوم در درمان RP مورد استفاده قرار میگیرند، در حالیکه سایر CCBها مانند وراپامیل (verapamil) بهطور معمول استفاده نمیشوند و دیلتیازم (diltiazem) بهعنوان زیرمجموعه خط اول برای CCBها استفاده نمیشود. بیشتر دادههای کارآزمایی مربوط به نیفدیپین (nifedipine) بود.
اثرات جانبی منجر به خروج از مطالعات به دلیل CI گسترده غیر‐قطعی بودند (خطر نسبی (RR): ۱,۳۰؛ ۹۵% CI؛ ۰.۵۱ تا ۳.۳۳) به دست آمده از دو مطالعه موازی با ۶۳ شرکتکننده (شواهد با کیفیت پائین که به دلیل عدم دقت و نرخ فرسایش بالا کاهش یافت)؛ درصد تفاوت مطلق و نسبی در میزان خروج از مطالعه به ترتیب، ۶% (۹۵% CI؛ ۱۴‐% تا ۲۶%) و ۳۰% (۹۵% CI؛ ۴۹‐% تا ۲۳۳%). در کارآزماییهای متقاطع، هرچند متاآنالیز انجام نشد، خروج بیماران از مطالعه با CCBها شایعتر از دارونما بود. شایعترین اثرات جانبی عبارت بودند از سردرد، سرگیجه، حالت تهوع، تپش قلب، و ورم مچ پا. با اینحال در همه کارآزماییها، هیچ عوارض جانبی جدی (مرگ یا بستری شدن) گزارش نشد.
پدیده رینود (Raynaud’s phenomenon; RP) اختلالی است که به دلیل اسپاسم عروق، منجر به کاهش جریان خون به انگشتان دست و پا میشود. علائم شامل تغییر رنگ (مانند سفید شدن نوک انگشت و بعد آبی و/یا قرمز شدن)، درد، و در موارد شدید، زخمهای باز انگشتان است. سرما، استرس و ناراحتیهای عاطفی شایعترین دلایل حمله رینود هستند. هیچ بیماری زمینهای با RP اولیه ارتباط ندارد. RP ثانویه با شرایط زمینهای مانند اسکلروز سیستمیک همراه است.
این مرور بر اساس مطالعات منتشر شده تا ۱۹ می ۲۰۱۷، منافع و آسیبهای مسدودکنندههای کانال کلسیم (calcium channel blockers; CCBs) را در مقایسه با دارونما (placebo) (مادهای که به نظر میرسد همان داروی فعال است اما دارای ماده فعال نیست) برای درمان بیماران مبتلا به RP ارزیابی کرد. CCBها داروهایی هستند که جریان خون را به انگشتان افزایش میدهند و معمولا بهعنوان خط اول درمان برای بیماران مبتلا به RP استفاده میشوند. هدف این مرور تعیین منافع و مضرات کلی CCBها، بر اساس دوز و نوع دارو و نوع RP (اولیه در مقابل ثانویه) بود.
ویژگیهای مطالعه
ما ۳۸ مطالعه را با ۹۸۲ فرد ۱۸ سال و بالاتر شناسایی و انتخاب کردیم که دچار بیماری با مدت و شدت متفاوت بودند. نه مطالعه بیماران مبتلا به RP اولیه، پنج مطالعه بیماران مبتلا به RP ثانویه، و بقیه مطالعات، بیماران را با هر دو نوع RP مورد بررسی قرار دادند. مدت زمان کارآزماییها ۲ تا ۲۰ هفته بود.
این مرور چه چیزی را در مورد کاربرد CCBها در مقابل دارونما برای RP یافت؟
نویسندگان مرور دریافتند که:
‐ CCBها احتمالا تعداد، شدت، و ارزیابی کلی بیمار را از حملات رینود اندکی کاهش میدهند (شواهد با کیفیت متوسط، کاهش سطح کیفیت به دلیل عدم دقت یا ناهمگونی کاهش یافت)؛
‐ CCBها ممکن است مدت زمان و درد حملات رینود را اندکی بهبود دهند (شواهد با کیفیت پائین، به دلیل عدم دقت یا تناقض کاهش یافت)؛
‐ به دلیل کمبود دادهها و میزان بالای خروج بیماران از مطالعه، اثرات CCBها بر خطر خروج بیماران به دلیل اثرات جانبی درمان نامشخص است؛
‐ شایعترین اثرات جانبی عبارت بود از سردرد، سرگیجه، حالت تهوع، تپش قلب، و ورم مچ پا؛ و
‐ عوارض جانبی جدی (مرگ یا بستری شدن) گزارش نشد.
بهترین برآوردها در مورد آنچه که برای افراد مبتلا به RP که به مدت ۲ تا ۲۰ هفته CCBها را دریافت میکنند، رخ میدهد
هنگامیکه محققان هر دو RP اولیه و ثانویه را در نظر گرفتند، گزارش دادند ۵۲۸ فردی که CCBها را مصرف کردند نسبت به کسانی که دارونما مصرف کردند، دچار شش حمله کمتر در هفته شدند. افرادی که CCB دریافت کردند، بهطور متوسط ۸ حمله در هفته داشتند، در مقایسه با ۱۴ حمله در هفته برای افرادی که دارونما دریافت کردند.
مدت زمان حملات (به دقیقه) برای افرادی که CCB یا دارونما دریافت کردند تقریبا مشابه بود. با این حال، این یافته بر اساس تعداد اندکی از افراد به دست آمد.
شدت حملات اندازهگیری شده در مقیاس ۱۰ سانتیمتری (نمرات پائینتر نشاندهنده حملات با شدت کمتر) با CCBها، ۰,۶۲ سانتیمتر پائینتر بود؛ یعنی معادل با ۶% کاهش. شدت حمله برای افرادی که CCB دریافت کردند، ۶.۱ سانتیمتر، در مقابل ۶.۷ سانتیمتر برای افرادی ارزیابی شد که دارونما دریافت کردند.
درد، در مقیاس ۰ تا ۱۰، به میزان ۱,۵ نقطه (۱۵% کاهش مطلق، امتیاز پائینتر به معنی درد کمتر) با CCBها در مقایسه با دارونما کاهش یافت. افرادی که CCB دریافت کردند، نمره درد ۱.۶ نقطه را در مقابل نمره ۳.۱ نقطه برای افراد دریافت کننده دارونما گزارش گردند.
ناتوانی کلی در مقیاس ۰ تا ۱۰، در افراد دریافت کننده CCBها در مقایسه با افراد دریافت کننده دارونما ۰,۴ نقطه کاهش یافت (%۴ کاهش مطلق، نمره پائینتر به معنی ناتوانی کمتر). افرادی که CCB دریافت کردند، نمره ناتوانی ۳.۵ نقطه را در مقایسه با ۳.۹ نقطه برای افراد دریافت کننده دارونما گزارش کردند.
از ۱۰۰ نفری که CCB دریافت کردند، شش نفر بیشتر به دلیل عوارض جانبی از مطالعه خارج شدند (۶% خروج بیشتر). از ۱۰۰ فرد دریافت کننده CCB تعداد ۲۵ نفر و در مقابل از ۱۰۰ فرد دریافت کننده دارونما، ۱۹ نفر از مطالعه خارج شدند.
این مرور نشان میدهد که CCBها (بهویژه داروهای کلاس دیهیدروپیریدین (dihydropyridine) از قبیل نیفدیپین (nifedipine)) در دوزهای بالاتر میتوانند برای مدیریت RP، بهویژه RP اولیه مفید باشند. هرچند شرکتکنندگانی که CCB دریافت کرده بودند، به دلیل اثرات جانبی درمان اندکی بیشتر از مطالعه خارج شدند، اثرات جانبی گزارش شده جدی نبودند.
نوزده RCT با ۶۴۸۵ شرکتکننده معیارهای ورود را داشتند (شامل پنج مطالعه از مرور اصلی در سال ۲۰۰۹) و دادههای موجود برای چهار داروی بیولوژیک TNF (آدالیمومب (شش مطالعه؛ ۱۸۵۱ شرکتکننده)، اتانرسپت (سه مطالعه؛ ۶۷۸ شرکتکننده)، گولیموماب (یک مطالعه؛ ۶۳۷ شرکتکننده) و اینفلیکسیماب (هفت مطالعه؛ ۱۳۶۳ شرکتکننده) و دو داروی بیولوژیک غیر‐TNF (آباتاسپت (یک مطالعه؛ ۵۰۹ شرکتکننده)، و ریتوکسیماب (یک مطالعه؛ ۷۴۸ شرکتکننده)).
کمتر از ۵۰% از مطالعات، در معرض خطر پائین سوگیری (bias) برای ایجاد توالی تخصیص، پنهان کردن تخصیص و کورسازی، ۲۱% در معرض خطر پائین برای گزارشدهی انتخابی، ۵۳% دارای خطر پائین سوگیری برای ریزش نمونه (attrition) و ۸۹% دارای خطر پائین سوگیری برای عدم تعادل اصلی در نقطه شروع (baseline) تشخیص داده شدند. سه کارآزمایی از مونوتراپی بیولوژیک استفاده کردند، یعنی بدون MTX. هیچ کارآزماییای با مقایسهگر فقط دارونما (placebo) و توفاسیتینیب وجود نداشت. طول مدت کارآزمایی ۶ تا ۲۴ ماه بود. نیمی از کارآزماییها شامل شرکتکنندگانی در مراحل اولیه RA (کمتر از دو سال) و نیمی دیگر شامل شرکتکنندگان با RA طولانیتر (۲ تا ۱۰ سال) بودند.
بیولوژیک + MTX در برابر مقایسهگر فعال (MTX ( ۱۷ کارآزمایی (۶۳۴۴ شرکتکننده)/MTX + متیلپردنیزولون ۲ کارآزمایی (۱۴۱ شرکتکننده))
در متاآنالیزهای مرسوم، شواهدی با کیفیت متوسط که به دلیل ناهمگونی سطح کیفیت آنها کاهش یافت، نشان دادند که بیولوژیکها با MTX با منفعت بالینی و آماری مهم و معنیداری در مقابل مقایسه کننده همراه بودند، همانطور که بهوسیله ACR۵۰ (مقیاس کالج آمریکایی روماتولوژی) و میزان بهبود RA تشریح شد. برای ACR۵۰، بیولوژیکها با MTX، خطر نسبی (RR): ۱,۴۰؛ (۹۵% CI؛ ۱.۳۰ تا ۱.۴۹)، تفاوت مطلق: ۱۶%؛ (۹۵% CI؛ ۱۳% تا ۲۰%) و NNTB = ۷؛ (۹۵% CI؛ ۶ تا ۸) را نشان دادند. برای مقادیر بهبودی RA بیولوژیکها با (MTX) RR معادل ۱.۶۲ (۹۵% CI؛ ۱.۳۳ تا ۱.۹۸)، تفاوت مطلق: ۱۵%؛ (۹۵% CI؛ ۱۱% تا ۱۹%) و NNTB = ۵؛ (۹۵% CI؛ ۶ تا ۷) را نشان دادند. همچنین بیولوژیکها با MTX، با منفعت آماری معنیدار و نه بالینی معنیدار در عملکرد فیزیکی (شواهد با کیفیت متوسط، کاهش سطح کیفیت به دلیل تناقض)، با بهبود نمرات HAQ معادل ۰.۱۰‐؛ (۹۵% CI؛ ۰.۱۶‐ تا ۰.۰۴‐؛ مقیاس ۰ تا ۳) تفاوت مطلق: ۳.۳%‐؛ (۹۵% CI؛ ۵.۳‐% تا ۱.۳‐%) و NNTB = ۴؛ (۹۵% CI؛ ۲ تا ۱۵) همراه بودند.
ما شواهدی را از تفاوت بین بیولوژیکها با MTX در مقایسه با MTX برای پیشرفت رادیوگرافیکی (شواهد با کیفیت پائین، کاهش سطح کیفیت به دلیل عدم دقت و تناقض) یا عوارض جانبی جدی (شواهد با کیفیت متوسط، کاهش سطح کیفیت به دلیل عدم دقت) مشاهده نکردیم. بر اساس شواهدی با کیفیت پائین، نتایج برای خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی (RR: ۱,۳۲؛ اما ۹۵% CI شامل احتمال آسیب مهم بود: ۰.۸۹ تا ۱.۹۷) غیر‐قطعی بودند. نتایج برای سرطان نیز غیر‐قطعی بودند (Peto OR: ۰.۷۱؛ ۹۵% CI؛ ۰.۳۸ تا ۱.۳۳) و به دلیل عدم دقت جدی، کیفیت شواهد به پائین کاهش یافتند.
بیولوژیک بدون MTX در مقابل مقایسه کننده فعال (MTX ۳ کارآزمایی (۸۶۶ شرکتکننده)
هیچ شواهدی از تفاوت معنیداری آماری یا مهم بالینی برای ACR۵۰؛ HAQ، بهبودی (شواهد با کیفیت متوسط برای این منافع، کاهش سطح کیفیت به دلیل عدم دقت)، خروج از مطالعه ناشی از عوارض جانبی و عوارض جانبی جدی نبود (شواهد با کیفیت پائین برای این آسیبها، کاهش به دلیل عدم دقت جدی). تمام مطالعات مربوط به مونوتراپی بیولوژیک TNF بودند و هیچکدام در مورد مونوتراپی بیولوژیک غیر‐TNF انجام نشدند. پیشرفت رادیوگرافیکی اندازهگیری نشد.
در شرکتکنندگان مبتلا به RA بدون مصرف MTX، شواهدی با کیفیت متوسط وجود داشت که در مقایسه با MTX بهتنهایی، بیولوژیکها با MTX با منافع بالینی معنیدار مطلق و نسبی در سه پیامد اثربخش (ACR۵۰، نمرات HAQ و میزان بهبودی RA) همراه بود. منفعت در رابطه با پیشرفت رادیوگرافیکی کمتر با بیولوژیکها همراه با MTX مشهود نبود (شواهد با کیفیت پائین). ما شواهدی را با کیفیت متوسط تا پائین یافتیم که نشان داد بیولوژیک درمانی همراه MTX با هیچگونه خطر بالایی از عوارض جانبی جدی در مقایسه با MTX همراه نبود، اما نتایج برای خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی و سرطان به مدت ۲۴ ماه غیر‐قطعی بودند.
مونوتراپی بیولوژیک TNF از لحاظ اهمیت آماری یا بالینی معنیدار متفاوت از MTX برای هر یک از پیامدها (شواهد با کیفیت متوسط) نبود، و هیچ دادهای برای مونوتراپی بیولوژیک غیر‐TNF در دسترس نبود.
ما نتیجه گرفتیم که عوامل بیولوژیک همراه با MTX در جمعیتهایی که MTX مصرف نکرده بودند، سودمند است و شواهد کم یا غیر‐قطعی در مورد آسیبها وجود دارند. دادههای بیشتری برای توفاسیتینیب، پیشرفت رادیوگرافیکی و آسیبها در این جمعیت بیمار برای ارزیابی کامل اثربخشی و ایمنی نسبی نیاز هستند.
سوال مطالعه مروری
ما منافع و آسیبهای بیولوژیکها یا توفاسیتینیب (tofacitinib) را در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis; RA) که قبلا با متوتروکسات (methotrexate; MTX) درمان نشدند، در کارآزماییهای انجام شده تا جون ۲۰۱۵، مطالعه کردیم. دادهها برای چهار داروی بیولوژیک TNF (آدالیمومب (adalimumab)، اتانرسپت (etanercept)، گولیموماب (golimumab)، اینفلیکسیماب (infliximab)) و دو داروی بیولوژیک غیر‐TNF (آباتاسپت (abatacept)، ریتوکسیماب (rituximab)) موجود بودند.
RA چیست و بیولوژیکها/ توفاسیتینیب چه هستند؟
در RA، سیستم خودایمنی، که بهطور معمول با عفونت مبارزه میکند، به پوشش مفصل حمله کرده و آن را ملتهب میسازد. اگر التهاب درمان نشود، منجر به آسیب مفصلی و معلولیت میشود. بیولوژیکها یا توفاسیتینیب داروهایی هستند که میتوانند باعث کاهش التهاب یا آسیب مفصل و بهبود نشانهها شوند.
مطالعه مروری نشان میدهد که در افراد مبتلا به RA:
‐ بیولوژیکهای (آباتاسپت، آدالیمومب، اتانرسپت، گولیموماب، اینفلیکسیماب، ریتوکسیماب) در ترکیب با MTX احتمالا علائم و نشانههای RA (مفاصل حساس یا متورم)، شانس درمان RA (برطرف شدن نشانهها) و احتمالا تواناییهای عملکردی را اندکی بهبود میبخشند. به دلیل نگرانیهایی موجود در مورد تناقض برخی از نتایج، اطمینان خود را به آنها کاهش دادیم.
‐ بیولوژیکها در ترکیب با MTX ممکن است در خطر عوارض جانبی جدی یا خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی تفاوتی اندک یا عدم تفاوت ایجاد کنند. ما اطمینان خود را به نتایج به دلیل نگرانیهای موجود در مورد تناقض برخی نتایج و نبود دادهها، کاهش دادیم.
‐ ما اغلب اطلاعات دقیقی در مورد عوارض و حوادث جانبی نداریم. به دلیل نبود داده، در مورد اثر بیولوژیکها بر خطر ابتلا به سرطان اطمینان نداریم.
‐ بیولوژیکهای TNF (آدالیمومب، اتانرسپت، گولیموماب) بهتنهایی (نه در ترکیب با MTX) احتمالا تفاوتی اندک یا عدم تفاوت در علائم و نشانههای RA یا احتمال درمان RA ایجاد میکنند (هیچ دادهای برای بیولوژیکهای غیر TNF بهتنهایی وجود نداشت).
بهترین برآورد در مورد اینکه چه اتفاقی برای افراد مبتلا به RA، هنگام مصرف بیولوژیکها میافتد:
ACR۵۰ (کالج آمریکایی روماتولوژی ۵۰: تعداد مفاصل حساس یا متورم، درد و ناتوانی) :
بیولوژیک + MTX در مقابل MTX: تعداد ۵۶ نفر از هر ۱۰۰ نفر با یک بیولوژیک (در ترکیب با MTX) در مقایسه با ۴۰ نفر از هر ۱۰۰نفر با MTX بهبودی را در RA تجربه کردند (۱۶% بهبود).
مونوتراپی بیولوژیک (بیولوژیکهای TNF) در مقابل MTX: تعداد ۳۵ نفر از هر ۱۰۰ نفر با یک بیولوژیک در مقایسه با ۳۷ نفر از هر ۱۰۰ نفر با MTX بهبودی را در RA تجربه کردند (۲% کاهش).
بهبودی (DAS <۱,۶ یا DAS۲۸ < ۲.۶)
بیولوژیک + MTX در مقابل MTX: تعداد ۳۷ نفر از هر ۱۰۰ نفر که با بیولوژیک (همراه با MTX) درمان شدند، در مقایسه با ۲۲ نفر از هر ۱۰۰ نفر درمان شده با MTX، نشانههای RA آنها ناپدید شد (۱۵% بهبود).
مونوتراپی بیولوژیک (بیولوژیکهای TNF) در مقابل MTX: تعداد ۲۲ نفر از هر ۱۰۰ نفر که با بیولوژیک درمان شدند، در مقایسه با ۲۰ نفر از هر ۱۰۰ نفر درمان شده با MTX، علائم RA آنها ناپدید شد (۲% بهبود).
پیشرفت آسیب بیماری در اندازهگیری با اشعه ایکس (مقیاس ۰ تا ۴۴۸)
بیولوژیک + MTX در مقابل MTX: افرادی که با بیولوژیک (همراه با MTX) درمان شدند، پیشرفت رادیوگرافیکی ۰,۴۵ نقطهای را نسبت به MTX با پیشرفت ۳ نقطهای (کاهش ۰.۵%) نشان دادند.
مطالعاتی برای مونوتراپی بیولوژیک انجام نشده بود.
ترک مصرف دارو به علت عوارض جانبی
بیولوژیک + MTX در مقابل MTX: تعداد ۷ نفر از هر ۱۰۰ نفر که با بیولوژیک (همراه با MTX) درمان شدند، در مقایسه با ۵ نفر از هر ۱۰۰ شرکتکننده که MTX گرفتند، به علت عوارض جانبی از مطالعه خارج شدند (۲% بیشتر).
مونوتراپی بیولوژیک (بیولوژیکهای TNF) در مقابل MTX: تعداد ۶ نفر از هر ۱۰۰ نفر که با بیولوژیک درمان شدند، در مقایسه با ۶ نفر از ۱۰۰ شرکتکننده که MTX گرفتند به علت عوارض جانبی از مطالعه خارج شدند (۰% تفاوت).
عوارض جانبی جدی
بیولوژیک + MTX در مقابل MTX: ۱۱ شرکتکننده از هر ۱۰۰ نفر که با بیولوژیک (همراه با MTX) درمان شدند، در مقایسه با ۱۰ نفر از هر ۱۰۰ نفر درمان شده با MTX عوارض جانبی جدی را گزارش دادند (عوارض جانبی جدی ۱% بیشتر).
مونوتراپی بیولوژیک (بیولوژیکهای TNF) در مقابل MTX: ۳ شرکتکننده از هر ۱۰۰ نفر که با یک بیولوژیک درمان شدند، در مقایسه با ۷ شرکتکننده از هر ۱۰۰ نفر درمان شده با MTX عوارض جانبی جدی را گزارش دادند (عوارض جانبی جدی ۴% کمتر).
سرطان
تعداد مشابهی (۱ از ۱۰۰) از افراد برای مقایسه کننده بیولوژیک (بهتنهایی و در ترکیب با MTX) و مقایسه کننده MTX، ابتلا به سرطان را گزارش دادند. با این حال، موارد کمی از بروز سرطان وجود داشت بنابراین احتیاط در این تفسیر مورد نیاز است.
این نسخه بهروز شامل نه RCT جدید و مجموعا ۱۲ RCT که شامل ۳۳۶۴ شرکتکننده بود میشد. مقایسه کننده دارونما فقط در سه کارآزمایی (۵۴۸ شرکتکننده)، MTX یا سایر DMARDهای مرسوم در شش کارآزمایی (۲۴۶۸ شرکتکننده) و یک بیولوژیک دیگر در سه کارآزمایی (۳۴۸ شرکتکننده) بود. دادهها برای چهار بیولوژیک فاکتور نکروز دهنده تومور (tumor necrosis factor; TNF) موجود بودند: (سرتولیزوماب پگول (۱ مطالعه؛ ۳۷ شرکتکننده)، اتانرسپت (۳ مطالعه؛ ۳۴۸ شرکتکننده)، گولیموماب (۱ مطالعه؛ ۴۶۱ شرکتکننده)، اینفلیکسیماب (۱ مطالعه؛ ۲۷ شرکتکننده)، سه بیولوژیک غیر‐TNF (آباتاسپت (۳ مطالعه؛ ۶۳۲ شرکتکننده)، ریتوکسیماب (۲ مطالعه؛ ۱۰۱۹ شرکتکننده) و توسیلیزوماب (۲ مطالعه؛ ۵۸۹ شرکتکننده)؛ فقط یک مطالعه برای توفاسیتینیب (۳۹۹ شرکتکننده) وجود داشت. اکثریت کارآزماییها (۱۰/۱۲) کمتر از ۱۲ ماه طول کشیدند.
ما ۳۳% از مطالعات را در معرض خطر پائین سوگیری برای تولید توالی تخصیص، پنهانسازی تخصیص و کورسازی تشخیص دادیم، ۲۵% از مطالعات در معرض خطر پائین سوگیری ریزش نمونه (attrition) قرار داشتند، ۹۲% در معرض خطر نامشخص گزارشدهی انتخابی؛ و ۹۲% در معرض خطر پائین سوگیری، برای عدم تعادل اصلی در نقطه شروع قرار داشتند. کیفیت شواهد را برای اغلب پیامدها به دلیل محدودیتهای مطالعه، ناهمگونی یا کمبود کارآزماییهای مقایسه کنندههای مستقیم، به متوسط یا پائین کاهش دادیم.
مونوتراپی بیولوژیک در برابر دارونما
در مقایسه با دارونما، بیولوژیکها با اهمیت بالینی و آماری معنیداری در بهبودی RA همراه بودند همانطور که بهوسیله مقادیر بالاتر ACR۵۰ و بهبودی RA نشان داده شد. RR برای ACR۵۰ معادل ۴,۱۰ بود (۹۵% CI؛ ۱.۹۷ تا ۸.۵۵؛ شواهد با کیفیت متوسط)؛ مزیت مطلق RD: ۱۴%؛ (۹۵% CI؛ ۶% تا ۲۱%)؛ NNTB: ۸؛ (۹۵% CI؛ ۴ تا ۲۳). RR برای بهبودی RA، معادل ۱۳.۵۱ بود (۹۵% CI؛ ۱.۸۵ تا ۹۸.۴۵؛ یک مطالعه در دسترس؛ شواهد با کیفیت متوسط)؛ مزیت مطلق RD: ۹%؛ (۹۵% CI؛ ۵% تا ۱۳%)؛ و NNTB: ۱۱؛ (۹۵% CI؛ ۳ تا ۱۳۶). نتایج برای خروج از مطالعه به علت حوادث جانبی و حوادث جانبی جدی هیچ تفاوتی با اهمیت آماری یا بالینی نشان ندادند. هیچ مطالعهای برای تجزیهوتحلیل پیامدها برای عملکرد اندازهگیری شده توسط HAQ، پیشرفت رادیوگرافیکی، یا سرطان در دسترس نبود. داده کافی برای هیچ یک از پیامدها برای مشاهده در زیر‐گروهها وجود نداشت.
مقایسه کننده بیولوژیک + MTX در برابر مقایسه کننده فعال (MTX/DMARDهای مرسوم دیگر)
در مقایسه با MTX/DMARDهای مرسوم دیگر، بیولوژیک + MTX با بهبود اهمیت آماری یا بالینی در مقادیر ACR۵۰، عملکرد اندازهگیری شده با HAQ، و نرخ بهبودی RA در مقایسههای مستقیم همراه بود. RR برای ACR۵۰، معادل ۴,۰۷ بود (۹۵% CI؛ ۲.۷۶ تا ۵.۹۹؛ شواهد با کیفیت بالا)؛ مزیت مطلق RD: ۱۶%؛ (۱۰% تا ۲۱%)؛ NNTB: ۷؛ (۹۵% CI؛ ۵ تا ۱۱). نمرات HAQ نشان دهنده بهبود با تفاوت میانگین (MD) معادل ۰.۲۹ بود (۹۵% CI؛ ۰.۲۱ تا ۰.۳۶؛ شواهد با کیفیت بالا)؛ مزیت مطلق RD: ۹.۷% بهبود (۹۵% CI؛ ۷% تا ۱۲%) و NNTB: ۵؛ (۹۵% CI؛ ۴ تا ۷). نرخ بهبودی، RR بهبود یافته ۲۰.۷۳ را نشان داد (۹۵% CI؛ ۴.۱۳ تا ۱۰۴.۱۶؛ شواهد با کیفیت متوسط)؛ مزیت مطلق RD: ۱۰%؛ (۹۵% CI؛ ۸% تا ۱۳%)؛ NNTB: ۱۷؛ (۹۵% CI؛ ۴ تا ۹۶)، میان گروه بیولوژیک + MTX در مقایسه با MTX/DMARDهای دیگر، هیچ مطالعهای برای پیشرفت رادیوگرافی وجود نداشت. هیچ مطالعهای برای پیشرفت رادیوگرافیکی وجود نداشت. برای خروج از مطالعه به دلیل حوادث جانبی یا حوادث جانبی جدی یافتهها دارای اهمیت آماری یا بالینی نبودند و برای سرطان غیر‐قطعی بودند.
مونوتراپی توفاسیتینیب در برابر دارونما
داده منتشر شدهای وجود نداشت.
توفاسیتینیب + MTX در برابر مقایسه کننده فعال (MTX)
در یک مطالعه، در مقایسه با MTX، توفاسیتینیب + MTX با بهبود دارای اهمیت آماری و بالینی در ACR۵۰؛ (RR: ۳,۲۴؛ ۹۵% CI؛ ۱.۷۸ تا ۵.۸۹؛ مزیت مطلق RD: ۱۹%؛ (۹۵% CI؛ ۱۲% تا ۲۶%)؛ NNTB: ۶؛ (۹۵% CI؛ ۳ تا ۱۴؛ شواهد با کیفیت متوسط) و عملکرد اندازهگیری شده با HAQ؛ MD معادل ۰.۲۷ بهبودی (۹۵% CI؛ ۰.۱۴ تا ۰.۳۹)؛ مزیت مطلق RD: ۹%؛ (۹۵% CI؛ ۴.۷% تا ۱۳%)؛ NNTB: ۵؛ (۹۵% CI؛ ۴ تا ۱۰؛ شواهد با کیفیت بالا) همراه بود. نرخ بهبودی RA دارای تفاوتی با اهمیت آماری نبود، ولی تفاوت مشاهده شده، ممکن است از لحاظ بالینی معنیدار باشد (RR: ۱۵.۴۴؛ (۹۵% CI؛ ۰.۹۳ تا ۲۵۶.۱؛ شواهد کیفیت بالا)؛ مزیت مطلق RD:%۶؛ (۹۵% CI؛ ۳% تا ۹%)؛ NNTB قابل محاسبه نبود. هیچ مطالعهای برای پیشرفت رادیوگرافیکی وجود نداشت. تفاوتهای موجود در خروج از مطالعه به دلیل حوادث جانبی و حوادث جانبی جدی دارای اهمیت آماری یا بالینی نبود و نتایج برای سرطان غیر‐قطعی بودند.
کاربرد بیولوژیک (با یا بدون MTX) یا توفاسیتینیب (با MTX) با مزایایی (ACR۵۰؛ HAQ، بهبودی) در مقایسه با دارونما یا مقایسه کننده فعال (MTX/DMARDهای مرسوم دیگر) میان افراد مبتلا به RA که قبلا با بیولوژیکها بهصورت ناموفق درمان شدند، همراه بوده که اهمیت آماری و بالینی داشت.
هیچ مطالعهای پیشرفت رادیوگرافیکی را مورد بررسی قرار نداد. نتایج بهدست آمده برای خروج از مطالعه به دلیل حوادث جانبی و حوادث جانبی جدی دارای اهمیت آماری یا بالینی نبودند و برای سرطان غیر‐قطعی بودند.
سوال مطالعه مروری
ما تاثیرات بیولوژیکها را در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis; RA) که درمان قبلی آنها با بیولوژیکتراپی یا به علت عدم وجود مزایا یا بروز عوارض جانبی یا هر دو، ناموفق بود بررسی کردیم. در مجموع ۱۲ مطالعه (تا جون ۲۰۱۵) با دادههای موجود برای چهار بیولوژیک فاکتور نکروز دهنده تومور (TNF) (سرتولیزوماب پگول (certolizumab pegol)، اتانرسپت (etanercept)، گولیموماب (golimumab)، اینفلیکسیماب (infliximab)) و سه بیولوژیک غیر‐TNF (آباتاسپت (abatacept)، ریتوکسیماب (rituximab) و توسیلیزوماب (tocilizumab)) وجود داشت؛ فقط یک مطالعه دادههای مربوط به توفاسیتینیب را ارائه کرد.
RA چیست و بیولوژیکها/توفاسیتینیب چه هستند؟
در RA، سیستم ایمنی شما، که معمولا با عفونت مبارزه میکند، به پوشش مفصل حمله کرده و آن را ملتهب میسازد. اگر التهاب درمان نشود، ممکن است آسیب و ناتوانی مفصلی ایجاد شود. بیولوژیکها و توفاسیتینیب داروهایی هستند که میتوانند التهاب مفصلی را کاهش دهند، نشانهها را بهبود بخشیده و گاهی از آسیب مفصلی پیشگیری کنند.
این مرور نشان میدهد که در افراد مبتلا به RA:
‐ بیولوژیکها بهتنهایی یا در ترکیب با متوتروکسات (methotrexate; MTX)، یک داروی ضد‐روماتیسمی تعدیل کننده بیماری (disease‐modifying anti‐rheumatic drug; DMARD)، علائم (مفاصل حساس یا متورم) و نشانههای RA را بهبود میبخشند، و احتمالا شانس بهبودی از RA (ناپدید شدن نشانهها) را بر اساس شواهد با کیفیت بالا و متوسط افزایش میدهد (کاهش به دلیل عدم دقت).
‐ توفاسیتینیب در ترکیب با MTX، احتمالا علائم و نشانههای RA (مفاصل حساس یا متورم) و عملکرد را بر اساس شواهد با کیفیت بالا و متوسط (کاهش به دلیل عدم دقت) بهبود میبخشد.
‐ ما اغلب اطلاعات دقیقی در مورد تاثیرات و عوارض جانبی نداریم. این موضوع بهخصوص در مورد عوارض جانبی نادر اما جدی صدق میکند. به دلیل کمبود داده و شواهد با کیفیت پائین، ما در مورد تاثیر بیولوژیکها و توفاسیتینیب بر خطر ابتلا به سرطان، حوادث جانبی جدی و خروج از مطالعه به دلیل وقوع حوادث جانبی، نامطمئن هستیم.
بهترین تخمین در مورد اینکه هنگام مصرف بیولوژیک یا توفاسیتینیب، چه اتفاقی برای افراد مبتلا به RA میافتد:
ACR۵۰ (تعداد مفاصل حساس یا متورم، درد و ناتوانی)
مونوتراپی بیولوژیک در برابر دارونما: ۱۸ نفر از ۱۰۰ نفر درمان شده با یک مونوتراپی بیولوژیک در برابر ۴ نفر از ۱۰۰ نفر درمان شده با دارونما (placebo) بهبود نشانههای خود را تجربه کردند (۱۴% بهبود مطلق).
بیولوژیک + MTX در برابر MTX/دیگر DMARDهای مرسوم: ۲۱ نفر از ۱۰۰ نفر درمان شده با بیولوژیک + MTX در مقایسه با ۵ نفر از ۱۰۰ نفر درمان شده با MTX/DMARD، بهبود را در نشانههای RA تجربه کردند (۱۶% بهبود مطلق).
توفاسیتینیب + MTX در برابر MTX: بر اساس یک مطالعه، تعداد ۲۸ نفر از ۱۰۰ نفر درمان شده با توفاسیتینیب + MTX در مقایسه با ۹ نفر از ۱۰۰ نفر درمان شده با MTX/DMARD، بهبودی را در نشانههای RA تجربه کردند (۱۹% بهبود مطلق).
بهبودی بیماری (DAS < ۱,۶ یا DAS۲۸ < ۲.۶)
مونوتراپی بیولوژیک در برابر دارونما: در ۱۰۲ نفر از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با بیولوژیک در مقایسه با ۸ نفر از ۱۰۰۰ نفر با دارونما نشانههای RA ناپدید شد (۹% بهبود مطلق).
بیولوژیک + MTX در برابر MTX/دیگر DMARDهای مرسوم: در ۱۰۴ نفر از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با بیولوژیک + MTX در مقایسه با ۳ نفر از ۱۰۰۰ درمان شده با MTX/DMARD نشانههای RA ناپدید شد (۱۰% بهبود مطلق).
توفاسیتینیب + MTX در برابر MTX: بر اساس یک مطالعه، در ۵۶ نفر از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با توفاسیتینیب + MTX در مقایسه با ۰ نفر از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با MTX/DMARD نشانههای RA ناپدید شد (۶% بهبود مطلق).
پیشرفت تخریب رادیوگرافی
هیچ مطالعهای برای تجزیهوتحلیل وجود نداشت.
ترک دارو به دلیل حوادث جانبی
مونوتراپی بیولوژیک در برابر دارونما: ۳۲ نفر از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با بیولوژیک در برابر ۴۲ نفر از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با دارونما ترک دارو را به علت حوادث جانبی گزارش کردند (۱% ترک کمتر).
بیولوژیک + MTX در برابر MTX/دیگر DMARDهای مرسوم: ۳۸ نفر از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با بیولوژیک + MTX در مقایسه با ۸ از ۱۰۰۰ نفر درمان شده با MTX/DMARD ترک مصرف دارو را به علت حوادث جانبی گزارش کردند (۵% ترک بیشتر).
توفاسیتینیب + MTX در برابر MTX: تفاوتی در ترک مصرف دارو به علت حوادث جانبی بین افراد مصرف کننده توفاسیتینیب +MTX و افراد مصرف کننده MTX/DMARD، هر دو با ۵ نفر از ۱۰۰ نفر نبود، بر اساس یک مطالعه.
حوادث جانبی جدی
تفاوت ۱% تا ۳% برای حوادث جانبی جدی کمتر در همه مقایسهها وجود داشت، در مقایسه با افراد مصرف کننده MTX/DMARD.
سرطان
بیولوژیک + MTX در برابر MTX/دیگر DMARDهای مرسوم: تفاوت کمتر از ۱% برای خطر ابتلا به سرطان بین مصرف بیولوژیک + MTX و MTX/DMARD وجود داشت؛ ۵ نفر از ۱۰۰۰ نفر مصرف کننده بیولوژیک + MTX و ۰ نفر درمان شده با MTX/DMARD، دچار سرطان شدند، اگرچه مطالعات موجود بسیار کم بودند.
صفحه ۱ از ۱ |
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مرکز همکار کاکرین ایران می باشد.
طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق
© 2025 CC BY-NC 4.0 | Cochrane Iran Associate Centre
Designed & Developed by : Yektaweb