نکته مهم
هیچ شواهد مناسبی مبنی بر اینکه اکسیکدون (oxycodone) در تسکین درد ناشی از نوروپاتی دیابتی (diabetic neuropathy) یا نورالژی پس از هرپس (postherpetic neuralgia) موثر است یا خیر، وجود ندارد. هیچ مطالعهای استفاده از اکسیکدون را در تسکین سایر دردهای نوروپاتیک گزارش نکرده بود.
پیشینه
درد نوروپاتیک دردی است که در نتیجه آسیب به اعصاب ایجاد میشود. این نوع درد با پیامهای دردی که توسط اعصاب سالم از سمت بافت آسیب دیده مخابره میشوند، تفاوت دارد (برای مثال درد ناشی از سقوط یا بریدگی با زانوی آرتریتی (arthritic knee)). درد نوروپاتیک معمولا با داروهای متفاوتی نسبت به داروهای مورد استفاده برای تسکین درد ناشی از بافت آسیب دیده که ما معمولا تحت عنوان داروی مسکّن میشناسیم، درمان میشود. برای مثال داروهای مورد استفاده برای درمان افسردگی یا صرع (غش) میتواند در تسکین درد نوروپاتیک در برخی افراد بسیار اثربخش باشد. اما برخی مواقع داروهای مسکّن اوپیوئیدی برای درمان درد نوروپاتیک مورد استفاده قرار میگیرند.
داروهای مسکّن اوپیوئیدی داروهایی شبیه به مورفین (morphine) هستند. مورفین از گیاهان مشتق میشود، اما بسیاری از اوپیوئیدها نیز از سنتز شیمیایی ساخته میشود تا اینکه با منشاء گیاهی تولید شوند. اکسیکدون یک اوپیوئید نیمه سنتز شده است که از تبائین آلکالوئید اُپیویید (opioid alkaloid thebaine) ساخته میشود.
این مرور بخشی از یک نسخه بهروز شده از مرور انجام شده قبلی تحت عنوان نقش اکسیکدون در تسکین درد نوروپاتیک و فیبرومیالژی در بزرگسالان است که در حال حاضر ذیل دو مرور جدا از هم برای هر یک از دو وضعیت دیده شده است. این مرور فقط روی درد نوروپاتیک متمرکز است.
ویژگیهای مطالعه
در دسامبر 2015، ما برای یافتن کارآزماییهای بالینی که از اکسیکدون برای درمان درد نوروپاتیک در بزرگسالان استفاده کرده بودند، جستوجوهای به عمل آمده را در مرور قبلی کاکرین بهروز کردیم. دو مطالعه اضافه برای ورود به مرور به دست آوردیم. مرور قدیمیتر سه مطالعهای را که به مقایسه اکسیکدون با دارونما (placebo) در طول چندین هفته پرداخته بودند، شامل میشد و دو مطالعه اضافه شده اکسیکدون را به روش درمانی موجود با پرگابالین (pregabalin) یا گاباپنتین (gabapentin) اضافه کرده بودند. اکثر 687 فرد حاضر در این مطالعات به دلیل آسیبدیدگی اعصاب ناشی از دیابت، از وجود درد در اندامها رنج میبرند.
نتایج کلیدی
فقط شواهد با کیفیت بسیار پائین نشان دادند که اکسیکدون درد را تسکین میدهد. در مقایسه با دارونما، تعداد افراد کمتری دریافت اکسیکدون را به دلیل احساس غیر‐اثربخش بودن دارو متوقف کردند، اما تعداد بیشتری از افراد عوارض جانبی را تجربه کردند.
کیفیت شواهد
ما کیفیت شواهد را در زمینه پشتیبان مزیت یا آسیب ناشی از این روش درمانی، به دلیل کم بودن تعداد مطالعات و شرکتکنندگان، پیامدهای گزارش شده و وجود سوگیری (bias) بالقوه ناشی از روش تجزیهوتحلیل به کار رفته در مطالعات در سطح بسیار پائین ارزیابی کردیم. شواهد با کیفیت بسیار پائین به معنی این است که ما درباره نتایج بسیار نامطمئن هستیم.