سوال مطالعه مروری
فواید و مضرات استفاده از درمان فیبرات نسبت به دارونما یا مراقبت معمول در پیشگیری از وقوع بیماری قلبیعروقی در افراد در معرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی چیست؟
پیشینه
بیماریهای قلبیعروقی شایعترین علت مرگومیر، بیماری، ناتوانی، و کاهش کیفیت زندگی در کشورهای صنعتی به شمار میآید. یکی از عوامل خطر اصلی برای آن، افزایش کلسترول لیپوپروتئین با چگالی پائین (LDL‐C؛ کلسترول «بد») است. علاوه بر این، افرادی با سطوح بالای تریگلیسیرید سرم و سطوح پائین کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL‐C یا کلسترول «خوب») نیز در معرض خطر حوادث بیماریهای قلبیعروقی مانند حملات قلبی یا سکته مغزی قرار دارند. فیبراتها سطح سرمی تریگلیسرید را کاهش داده، HDL‐C را به میزان متوسطی افزایش داده، و LDL‐C را به میزان متوسطی کاهش میدهند. بنابراین، درمان طولانی‐مدت با فیبراتها ممکن است به پیشگیری از بروز حوادث بیماری قلبیعروقی، بهویژه در ترکیب با استاتینها، که نشان داده شده بهطور قابلملاحظهای LDL‐C را پائین آورده و خطر حمله قلبی، سکته مغزی و مورتالیتی کلی را کاهش میدهند، کمک کند.
ویژگیهای مطالعه
شواهد تا می سال 2016 بهروز است. شش کارآزمایی واجد شرایط را با محوریت پیشگیری اولیه شامل 16,135 فرد بدون بیماری قلبیعروقی تائید شده شناسایی کردیم که درمان با فیبرات را با دارونما یا مراقبتهای معمول مقایسه کردند. متوسط سن جمعیت کارآزماییها بین 47.3 و 62.3 سال بود؛ اکثر افراد مبتلا به دیابت ملیتوس نوع 2 بودند. میانگین طول دوره درمان و پیگیری شرکتکنندگان در کارآزماییها 4.8 سال گزارش شد.
نتایج کلیدی و کیفیت شواهد
شواهدی با کیفیت متوسط نشان میدهد که درمان با استفاده از فیبرات خطر پیامد ترکیبی مرگومیر ناشی از بیماریهای قلبیعروقی، حمله قلبی، یا سکته مغزی را تا 16% کاهش میدهد. از نظر معیارهای مطلق، خطر ابتلا به این پیامد ترکیبی در بیماران دارای عوامل خطر قلبیعروقی اما بدون بیماری قلبیعروقی تائید شده، بهطور متوسط از 5.0% تا 4.3% در طول پنج سال کاهش یافت. شواهدی با کیفیت متوسط نیز نشاندهنده کاهش خطر ابتلا به حملات قلبی کشنده و غیر‐کشنده در استفاده از فیبراتها است، اما شواهدی با کیفیت پائین برای عدم کاهش خطر مورتالیتی کلی یا مرگومیر ناشی از بیماریهای غیر‐CVD در استفاده از فیبراتها وجود دارد. شواهدی با کیفیت بسیار پائین نشان میدهد که افزایش خطر عوارض جانبی در رابطه با درمان فیبرات دیده نمیشود. ارائه گزارش از عوارض جانبی توسط کارآزماییهای شناسایی شده بسیار محدود بود. دادههایی درباره کیفیت زندگی از هیچ یک از مطالعات در دسترس نیست. کارآزماییهایی که فیبراتها را به همراه استاتینها مورد بررسی قرار دادند، هیچ مزیتی را از آنها در پیشگیری از بروز حوادث قلبیعروقی گزارش نکردند.