پیشینه
این یک نسخه بهروزشده از مرور اصلی کاکرین است که در شماره 8، 2016 منتشر شد. گلیوما با درجه بالا (HGG) یک تومور (سرطان) مغزی با سرعت رشد بالا در سلولهای پشتیبان سیستم عصبی، با چندین زیرگروه مانند گلیوبلاستوما (آستروسیتومای درجه IV)، آستروسیتوما آناپلاستیک (درجه III) و الیگودندروگلیوما آناپلاستیک (درجه III)، است. این وضعیت حدود 5 نفر را در هر 100,000 نفر در سال در اروپا و آمریکای شمالی متاثر میکند. تعدادی از مطالعات بهترین استراتژی را برای ارائه اشعه به مبتلایان به HGG مورد بررسی قرار دادهاند، این مرور نگاهی انداخته به این مطالعات تا ببیند که آنها چه شواهدی را پیدا کردهاند. به دلیل سمیت، همه اشعه مورد نیاز در یک روز داده نمیشود. به منظور تعادل بین سمیت و کنترل تومور، دوزهای کمتری از اشعه طی چند روز ارائه میشود.
رادیوتراپی مرسوم شامل ارائه دوز روزانه اشعه (به نام فراکشن (fraction)) از 180 سانتیگِرِی (cGy) تا 200 cGy در روز است. رادیوتراپی هیپوفراکشن شده، به استفاده از دوز اشعه روزانه بالاتر (بیشتر از 200 cGy در روز) اشاره دارد که بهطور معمول باعث کاهش تعداد کل فراکشنها و زمان کل درمان میشود.
رادیوتراپی هیپرفراکشن شده، اشاره دارد به استفاده از دوز اشعه روزانه کمتر (کمتر از 180 cGy در روز)، تجویز تعداد بیشتری از فراکشنها و فراکشنهای متعدد که در روز ارائه میشود، تا دوز کلی، حداقل معادل پرتوهای خارجی روزانه از رادیوتراپی فراکشن شده مرسوم (تابش اشعه مستقیما از خارج بدن)، در همان بازه زمانی باشد. هدف از این رویکرد، کاهش پتانسیل برای وقوع سمیت دیرهنگام است، که عارضه جانبی رخ داده پس از 3 ماه بعد از اتمام درمان به شمار میآید.
رادیوتراپی تشدید شده (افزایش دوز) به ارائه فراکشنهای متعدد در روز با استفاده از دوزهای روزانه اشعه، مطابق با پرتوهای خارجی روزانه از دوزهای رادیوتراپی فراکشن شده که بهطور مرسوم ارائه میشود، اطلاق میشود. هدف این است که زمان کلی درمان کاهش یابد؛ بهطور معمول، دو یا سه فراکشن در روز ممکن است با فاصله شش تا هشت ساعت بین فراکشنها ارائه شود.
هدف مطالعه مروری
بررسی اثربخشی و ایمنی افزایش دوز تابش پرتوهای خارجی (دوزهای بالاتر اشعه) در افرادی که به تازگی مبتلا به HGG تشخیص داده شدهاند.
یافتههای اصلی چه هستند؟
ما 11 کارآزمایی (1537 شرکتکننده در گروههای درمانی مرتبط با این مرور) را پیدا کردیم. افراد با پیشآگهی (احتمال بهبودی) ضعیف، عموما براساس سطح ضعیف سلامت آنها، واجد شرایط ورود به کارآزماییهای بالینی نبودند. مزیت بقای کلی برای افراد مبتلا به HGG که رادیوتراپی مرسوم پس از جراحی (پس از جراحی برای خارج کردن قسمتی از یا همه تومور) را دریافت کردند، در مقایسه با شرکتکنندگانی که پس از جراحی مراقبتهای حمایتی دریافت کردند، دیده شد. رادیوتراپی هیپوفراکشن شده در مقایسه با رادیوتراپی مرسوم، خصوصا برای افراد 60 ساله و مسنتر مبتلا به گلیوبلاستوما، اثربخشی مشابهی برای میزان بقای بیماران دارد. تفاوتهای واضحی در عوارض جانبی بین این گروههای درمانی مختلف، مشاهده نشد. در مورد پیامدهای دیگر، از جمله بقای بدون پیشرفت تومور (بقای بیمار بدون اینکه سرطان بدتر شود) و کیفیت زندگی بین این گروههای درمانی مختلف، اطلاعات کافی وجود ندارد.
اطلاعات کافی در مورد پیامدهای بقا، عوارض جانبی، بقای بدون پیشرفت بیماری و کیفیت زندگی برای اشعه هیپوفراکشن شده در مقابل فراکشن شده مرسوم و برای تابش تشدید شده در مقابل اشعه فراکشن شده مرسوم، وجود ندارد.
قطعیت شواهد
قطعیت شواهد از بسیار پائین تا بالا متغیر بود. بعضی از کارآزماییها به علت فقدان جزئیات مربوط به نحوه اختصاص شرکتکنندگان به گروههای درمانی، تعداد بیماران از دست رفته در دوره پیگیری (پس از مراقبت) و احتمال گزارشدهی انتخابی از پیامدهایی از قبیل عوارض جانبی، در معرض خطر سوگیری (bias) بالاتری قرار داشتند.
فقط پنج مورد از 11 کارآزمایی وارد شده بعد از سال 2000 منتشر شدند. بیشتر کارآزماییهای وارد شده در تجزیهوتحلیل، پیش از سال 2000 منتشر شدند و اکنون قدیمی در نظر گرفته میشوند. این کارآزماییهای قدیمیتر تفاوت بین زیرگروههای مختلف HGG را مشخص نکرده، و از تکنیکهای منسوخ شده رادیوتراپی، مانند رادیوتراپی به کل مغز به جای رادیوتراپی موضعی (تابش اشعه فقط به تومور و نه کل مغز) استفاده کردند.
نتیجهگیریها چه هستند؟
رادیوتراپی روزانه مرسوم پس از جراحی، در مقایسه با عدم انجام رادیوتراپی پس از جراحی، بقا را در بزرگسالان مبتلا به HGG که بهزیستی (well‐being) عملکردی خوبی دارند، بهبود میبخشد. رادیوتراپی هیپوفراکشن شده در مقایسه با رادیوتراپی مرسوم، خصوصا برای افراد 60 ساله و مسنتر مبتلا به گلیوبلاستوما، اثربخشی مشابهی برای بقای بیماران دارد. از زمان آخرین نسخه این مرور در سال 2016، مطالعات جدید مرتبطی را برای ورود پیدا نکردیم.