پیامهای کلیدی
1. متادون (methadone) نسبت به بوپرنورفین (buprenorphine) ممکن است افراد بیشتری را تحت درمان نگه دارد.
2. افراد، مصرف اوپیوئید کمتری را با متادون نسبت به بوپرنورفین گزارش کردند، اگرچه هنگام تست ادرار برای مصرف اوپیوئید تفاوتی بین گروهها وجود نداشت.
3. درمان نگهدارنده بوپرنورفین احتمالا افراد بیشتری را تحت درمان نگه میدارد و ممکن است بهتر از درمانهای غیر‐اوپیوئیدی در کمک به افراد برای کاهش مصرف اوپیوئید باشد.
وابستگی به داروهای ضد‐درد اوپیوئیدی چیست؟
استفاده از اوپیوئیدهای دارویی (داروهایی که برای درمان درد استفاده میشوند) بهطور فاجعهباری در برخی نقاط دنیا از اواسط دهه 1990 در حال افزایش است. با افزایش مصرف، تعداد افرادی که به دنبال درمان وابستگی (اعتیاد) به اوپیوئیدهای دارویی هستند نیز افزایش یافته است. امروزه، بیشتر دستورالعملهای بالینی درمانی براساس پژوهشی که روی افراد وابسته به هروئین (نوعی اوپیوئید شدیدا اعتیادآور) انجام شده، به رشته نگارش درآمدهاند. افرادی که از اوپیوئیدهای دارویی استفاده میکنند ممکن است با افرادی که هروئین مصرف میکنند، از نظر موارد مهمی مانند شیوع بالای درد مزمن و نشانههای سلامت روان متفاوت باشند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
این مرور به دنبال مقایسه تفاوت درمانهای نگهدارنده آگونیستی اوپیوئیدی (یعنی درمانهایی مثل متادون یا بوپرنورفین که برای حداقل 30 روز جهت کمک به فرد برای کاهش مصرف داروهای غیر‐مجاز تجویز میشوند) برای درمان وابستگی به اوپیوئیدهای دارویی است. همچنین نتایج حاصل از درمان نگهدارنده را با درمانهای کوتاه‐مدت مانند سمزدایی (حذف دارو از بدن) یا درمانهای روانشناختی (مانند گفتاردرمانی، مشاوره) مقایسه کردیم.
ما چه کاری را انجام دادیم؟
متون علمی را تا ژانویه 2022 مورد بررسی قرار دادیم. در نهایت هشت کارآزمایی تصادفیسازی و کنترل شده (مطالعاتی که در آنها افراد بهطور تصادفی در یکی از دو یا چند گروه درمان یا کنترل قرار میگیرند) را پیدا کردیم که 709 فرد بزرگسال و نوجوان وابسته به اوپیوئیدهای دارویی را در بر میگرفتند. هفتاد درصد افراد حاضر در مطالعات، مرد و با میانگین سنی 32.0 سال بودند. میانگین مدت زمان مطالعاتی که درمانهای مختلف نگهدارنده اوپیوئیدی را مقایسه کردند (چهار مطالعه که متادون را با بوپرنورفین مقایسه کردند) 21 هفته و میانگین مدت زمان مطالعاتی که درمان نگهدارنده (چهار مطالعه که از درمان نگهدارنده بوپرنورفین استفاده کرده بودند) را با سمزدایی، یک آنتاگونیست اوپیوئیدی، یا درمان روانشناختی مقایسه کردند، 14 هفته بود. هفت مورد از هشت مطالعه در ایالات متحده آمریکا و یک مطالعه در ایران انجام شدند.
پیامدهای اصلی که بررسی کردیم مصرف اوپیوئید و ترک زودهنگام درمان بود.
بودجه هفت مطالعه توسط موسسه ملی سلامت آمریکا تامین شد، در یکی از مطالعات منبع تامین مالی گزارش نشد. پنج مطالعه گزارش کردند که یک شرکت دارویی، داروهای مطالعه را تامین کرده بود.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما دریافتیم که هنگام مقایسه متادون با درمانهای نگهدارنده بوپرنورفین، متادون ممکن است افراد بیشتری را نسبت به بوپرنورفین تحت درمان نگه دارد. افراد مصرف اوپیوئید کمتری را با متادون نسبت به بوپرنورفین گزارش کردند، اگرچه هنگام تست ادرار برای مصرف اوپیوئید تفاوتی بین متادون و بوپرنورفین وجود نداشت. هنگام مقایسه درمان نگهدارنده بوپرنورفین با دیگر درمانهای غیر‐اوپیوئیدی مانند سمزدایی، آنتاگونیستهای اوپیوئیدی مانند نالترکسون (naltrexone) یا درمانهای روانشناختی، بوپرنورفین احتمالا افراد بیشتری را تحت درمان نگه داشته و ممکن است در کمک به افراد برای کاهش مصرف اوپیوئید بهتر باشد.
محدودیتهای شواهد چه بودند؟
در کل، سطح کیفیت شواهد از پائین تا متوسط متغیر بود. همه مطالعات افراد را بهطور تصادفی در گروههای درمانی قرار دادند اما شرکتکنندگان و پژوهشگران میدانستند که شرکتکنندگان چه دارویی میگیرند که این میتواند باعث سوگیری (bias) در نتایج و کم شدن کیفیت شواهد شود. در برخی از مطالعات، بسیاری از افراد مطالعه را به پایان نرساندند، این امر منجر به مقدار معنیداری از دادههای ازدسترفته میشود که ممکن است نتایج را دچار سوگیری کند. در برخی از مطالعات، نتایج ازدسترفته در یک بازوی مطالعه بیشتر از بازوی دیگر بود. بیشتر مطالعات طراحی مشابهی داشتند و نتایج آنها با روشهایی گردآوری شدند که اجازه میداد پیامدهای اصلی مصرف اوپیوئید و تعداد افرادی که مطالعه را تا انتها ادامه دادند، قابل مقایسه باشد.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا ژانویه 2022 بهروز است.