سوال مطالعه مروری: استفاده از پانسمانهای ضد عفونی کننده یا آنتیبیوتیکی متصل به کاتتر در نوزادانی که به کاتتر ورید مرکزی نیاز دارند، در مقایسه با عدم استفاده از پانسمان، در کاهش عفونتهای وابسته به کاتتر نقش دارد؟
پیشینه: کاتترهای ورید مرکزی (CVCs) لولههای کوچکی هستند که درون وریدها قرار داده شده و از آنها برای رساندن مایعات، داروها و تغذیه داخل وریدی به بیماران بدحال استفاده میشوند. خطرات CVCها به خوبی شناخته شدهاند، و میتوانند باعث ایجاد عفونت شوند، که ممکن است به مرگ یا بیماری جدی در بیمار بیانجامند. نوزادان تازه متولد شده بسیار آسیبپذیر هستند، چرا که از یک سو برای ادامه حیات به CVCها نیاز دارند، و از سوی دیگر به دلیل پوست نازک و ضعیف بودن سیستم ایمنیشان، خطر ایجاد عوارض در آنها بیشتر است.
به منظور کاهش عفونتها در نوزادان اقدامات مختلفی گسترش یافته، از جمله شستن دستها برای مراقبین سلامت، پاکسازی پوست برای نوزادان، استفاده از آنتیبیوتیکها، اصلاح کاتترها به صورت استفاده از پانسمان ضد عفونی کننده یا آغشته به آنتیبیوتیک یا یک پوشش که بتوان آن را روی پوست در محل جایگذاری CVC قرار داد. در صورت امکان، لازم است از این اقدامات ارزیابی مستمر به عمل آید. در این مطالعه مروری، شواهد بهروز شدهای را در رابطه با اثربخشی و بیخطر بودن پانسمانهای ضد عفونی کننده یا آنتیبیوتیکی روی پوست نوزادان همراه با CVC کنار هم گذاشتیم.
تاریخ جستوجو: در سپتامبر 2015 در بانکهای اطلاعاتی مختلف پزشکی به جستوجو پرداختیم.
ویژگیهای مطالعه: سه مطالعه (مجموع: 855 شرکتکننده) معیارهای ورود را داشتند. دو مقایسه اصلی وجود داشت: i) پانسمان کلرهگزیدین و پاکسازی پوست با الکل در مقایسه با پانسمان پلییورتن استاندارد و پاکسازی پوست با پوویدون‐آیوداین (از یک مطالعه بزرگ)، و ii) پچ آلژینات نقره در مقایسه با یک گروه کنترل بدون پچ (از دو مطالعه کوچکتر). سطح کیفیت مطالعات وارد شده بالا بود، به استثنای اینکه افرادی که بهطور نزدیک با کارآزمایی ارتباط داشتند، مثل مراقبین سلامت، در مورد اینکه کدام نوزاد پانسمان ضد عفونی کننده یا آنتیبیوتیکی دریافت کرده، اطلاع داشتند و کورسازی صورت نگرفته بود که ممکن است در ثبت یافتههای آنها یا در تفسیر نتایج تاثیر گذاشته باشد.
منابع مالی مطالعه: بخشی از هزینه یکی از مطالعات توسط Johnson and Johnson Medical؛ بنیاد کودکان (Children's Foundation)، بیمارستان کودکان (Children's Hospital)، میلواکی (Milwaukee) و موسسات ملی سلامت (National Institutes of Health) تامین شده بود. هزینه مطالعه دیگر توسط Vanderbilt NICU Research Fund تامین شد. منابع مالی در مطالعه سوم بیان نشدند.
نتایج کلیدی: در یافتههای اصلی ما، پانسمان کلرهگزیدین/پاکسازی پوست با الکل هیچ تفاوتی را در میزان عفونت خونی وابسته به کاتتر (CRBSI) و عفونت جریان خون («سپسیس») بدون یک منشا مشخص ایجاد نکرد، اما بهطور قابلتوجهی شانس رشد میکروارگانیسمها را روی CVCها («کلونیزاسیون کاتتر») کاهش داد و از خطر آن که در نوزادان بهطور پایه 24% است، بهطور متوسط 9% کاست (1 مطالعه؛ 655 نوزاد). با این حال، احتمال وقوع حساسیت پوستی («درماتیت تماسی») در نوزادانی که پانسمان کلرهگزیدین و پاکسازی پوست را با الکل دریافت کردند، بیشتر بود، بهطوری که 19 نفر از 335 نوزادی که در گروه کلرهگزیدین بودند (5.7%) دچار این عارضه شدند، درحالیکه هیچیک از نوزادان گروه دیگر که پانسمان استاندارد و پاکسازی را با پوویدون‐آیوداین دریافت کردند، این عارضه را بروز ندادند. با این وجود، به خوبی مشخص نبود که مسوول اصلی ایجاد حساسیت پوستی نوع پانسمان است یا محلول الکلی، چرا که گروه دیگر از محلول الکلی جهت پاکسازی پوست استفاده نکرد. در مقایسه دیگر، پچ نقره‐آلژینات هیچ تفاوت کلی را در CRBSI و مورتالیتی در مقایسه با عدم استفاده از پانسمان ایجاد نکرد، همچنین هیچ واکنش نامطلوبی را ایجاد نکرد.
کیفیت شواهد: سطح کیفیت شواهد برای تمامی پیامدهای اصلی، متوسط بود. عامل اصلی که بر کیفیت شواهد تاثیر داشت عدم دقت در تخمین نتایج بود، چرا که بازه قابل قبول تاثیرات مداخله (95% فاصله اطمینان)، وسیع بود.
نتیجهگیری: پانسمان CVC با کلرهگزیدین و پاکسازی پوست با الکل، خطر زیادی را برای ایجاد حساسیت پوستی و کاهش متوسط در کلونیزاسیون کاتتر به همراه داشت. در مورد پچ آلژینات نقره، شواهد برای بهدست آوردن تصویر واضحی از فواید و مضرات آن هنوز کافی نیست. توصیه میکنیم تحقیقات بعدی این مداخلات را نیز ارزیابی کنند.