پیشینه
کودکان مبتلا به سوءتغذیه معمولا بسیار نحیف یا لاغر به نظر میرسند و در معرض خطر بالای مرگ و بیماری قرار دارند. درمان کودکان دارای سوءتغذیه شدید در بیمارستانها در مناطق روستایی همیشه مطلوب یا عملی نیست، و درمان در منزل ممکن است بهتر باشد. درمان مبتنی بر منزل میتواند شامل غذایی باشد که توسط یک مراقب تهیه شده (مانند فرنی آرد یا غذاهای غنی از انرژی‐ و مواد مغذی محلی در دسترس)، یا غذای آماده مصرف درمانی (ready‐to‐use therapeutic food; RUTF) تهیه شده در کلینیک باشد. RUTF معمولا بر اساس یک ترکیب استاندارد و غنی از انرژی که توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) تعریف شده، تهیه میشود. بهطور معمول، ترکیبات RUTF استاندارد شامل پودر شیر، شکر، کره بادام زمینی، روغن گیاهی، ویتامینها و مواد معدنی هستند؛ اما مواد تشکیلدهنده بسته به در دسترس بودن محلی، هزینه و قابل قبول بودن آنها متفاوت است. منافع RUTF شامل ماندگاری طولانیمدت خارج از یخچال است و نیازی به آمادهسازی ندارند. این یک بهروزرسانی از مرور قبلی ما است، که نتوانست بر اساس چهار مطالعه موجود در آن زمان در مورد اثرات RUTF نتیجههای قطعی گرفت.
سوال مطالعه مروری
ما RUTF استاندارد را با یک رویکرد رژیم غذایی جایگزین (به عنوان مثال فرنی آرد یا غذاهای محلی موجود) مقایسه کرده و بررسی کردیم که آیا مقادیر کمتر و فرمولاسیونهای مختلف RUTF میتوانند پیامدهای سلامت مشابهی را در کودکان شش ماه تا پنج سال مبتلا به سوءتغذیه شدید ایجاد کنند یا خیر. پیامدهای اصلی سلامت که ما بررسی کردیم، عبارت بودند از بهبودی از سوءتغذیه شدید، بدتر شدن یا عود مجدد، مرگومیر و میزان افزایش وزن.
ویژگیهای مطالعه وارد شده
برای یافتن مطالعات، پایگاههای اطلاعاتی را تا اکتبر 2018 جستوجو کرده، و 15 مطالعه را با 7976 کودک یافتیم. هشت مطالعه در مالاوی، چهار مطالعه در هند، و یک مطالعه در هر یک از کشورهای کنیا، زامبیا، و کامبوج انجام شدند. یک مطالعه کوچک فقط کودکان مبتلا به HIV را وارد کرد، مطالعه دیگر کودکان مبتلا و غیر‐مبتلا به HIV را بهصورت جداگانه برای پیامد اصلی (بهبودی) تجزیهوتحلیل کرد، درحالیکه مطالعات دیگر کودکانی را وارد کردند که آلوده به HIV نبودند یا مورد آزمایش قرار نگرفتند. بهطور کلی، ما شش مطالعه را در معرض خطر بالای سوگیری (bias)، سه مطالعه را در معرض خطر نامشخص سوگیری، و شش مطالعه را در معرض خطر پائین سوگیری قضاوت کردیم (منظور ما از «خطر سوگیری»، میزان استفاده از روشهای مورد استفاده در یک مطالعه است که آن را برای تعیین حقیقت توانمند میسازد.) تمام مطالعات بین 8 تا 16 هفته به طول انجامیدند. فقط پنج مطالعه کودکان را پس از مطالعه پیگیری کردند (به مدت حداکثر شش ماه)، و بهطور کلی تعداد محدودی از پیامدها را گزارش کردند.
از 15 مطالعه وارد شده ما، حمایتها یا کمکهای مالی شش مطالعه با صنعت مرتبط بودند، یک مطالعه منبع حمایت مالی را گزارش نکرد، و هشت مطالعه در مورد حمایت مالی گزارش دادند که حامیان مالی شامل بخش صنعت نبودند.
یافتههای کلیدی
در مقایسه با رویکردهای رژیم غذایی جایگزین، RUTF استاندارد احتمالا روند بهبودی را بهتر میکند (شواهد با کیفیت متوسط) و ممکن است میزان افزایش وزن را اندکی افزایش دهد (شواهد با کیفیت پائین)، اما اثرات آن بر عود و مرگ نامشخص است (شواهد با کیفیت بسیار پائین). منظور ما از «کیفیت شواهد» این است که ما چقدر به اینکه آن یافته خاص نشاندهنده اثر واقعی است، اطمینان داریم. به عنوان مثال، «کیفیت بسیار پائین» به این معنی است که در مورد این یافته بسیار نامطمئن هستیم، «شواهد با کیفیت پائین» به این معنا است که تحقیقات آینده به احتمال زیاد این یافته را تغییر خواهند داد، «شواهد با کیفیت متوسط» به این معنی است که مطالعات آینده ممکن است این یافته را تغییر دهند، و «شواهد با کیفیت بالا» بدان معناست که بعید است مطالعات آینده این یافته را تغییر دهند.
RUTF استاندارد که کل نیازهای غذایی روزانه را برآورده میکند، میتواند روند بهبودی و عود را در مقایسه با RUTF مشابه که با رژیم غذایی معمول ارائه میشود، بهتر کند (شواهد با کیفیت پائین)، اما برای مرگ و میزان افزایش وزن، اثرات آن مشخص نیست (شواهد با کیفیت بسیار پائین).
هنگام مقایسه فرمولاسیونهای مختلف RUTFها، استفاده از RUTF با فرمولاسیون استاندارد یا جایگزین، تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را ایجاد میکند (شواهد با کیفیت بالا). از نظر عود، استفاده از RUTF استاندارد، عود را کاهش میدهد (شواهد با کیفیت بالا). استفاده از RUTF با فرمولاسیون استاندارد یا جایگزین، احتمالا تفاوتی اندک یا عدم تفاوت در مرگومیر (شواهد با کیفیت متوسط) و میزان افزایش وزن (شواهد با کیفیت پائین) ایجاد میکند.
انجام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترل شده و با طراحی خوب (مطالعات تجربی که در آنها شرکتکنندگان معیارهای ورود را داشته، و برای اختصاص یافتن به هر یک از گروههای مداخله یا کنترل، شانس مساوی دارند) مورد نیاز هستند که در آنها تجزیهوتحلیلها بهطور جداگانه برای کودکان با و بدون HIV انجام شود، و همچنین وقوع اسهال در آنها اندازهگیری و گزارش شود.