موضوع چیست؟
بیماری مزمن کلیوی (chronic kidney disease; CKD) وضعیتی است که در آن عملکرد کلیهها طی یک دوره زمانی کاهش مییابد. برای آنکه افراد مبتلا به CKD خوب باقی بمانند، باید از توصیههای غذایی، سبک زندگی و دارویی پیچیدهای پیروی کنند و اغلب نیاز به استفاده از خدمات پزشکی تخصصی مختلفی دارند. ممکن است برخی اشخاص مبتلا به CKD پیشرفته احتیاج به دیالیز یا درمان با پیوند کلیه داشته باشند. تواناسازی بیماران برای مدیریت این عارضه توسط خودشان، کیفیت و طول زندگی را بهبود و هزینههای مراقبتهای درمانی را کاهش میدهد. ممکن است مداخلات الکترونیکی سلامت (electronic health; eHealth)، توانایی بیماران را برای مراقبت از خود بالا برده و مراقبت ارائه شده را توسط خدمات مراقبت درمانی بهبود بخشد. مداخلات الکترونیکی سلامت اشاره به «خدمات سلامت و اطلاعات ارائهشده یا بهبود یافته از طریق اینترنت و فناوریهای مرتبط» دارد. با این حال، تحقیقات کمی در مورد ارزیابی تاثیر مداخلات الکترونیکی سلامت در CKD وجود دارد.
ما چه کاری انجام دادیم؟
ما بر کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترل شده (randomised controlled trial; RCT) متمرکز شدیم که افراد مبتلا به CKD (شامل پیش از دیالیز، حین دیالیز یا پیوند کلیه) را به کار گرفته، و مداخلات الکترونیکی سلامت را با مراقبت معمول مقایسه کردند.
ما چه چیزی را یافتیم؟
ما 43 مطالعه را مشتمل بر 6617 شرکتکننده مبتلا به CKD یافتیم که بررسی کردند مداخلات الکترونیکی سلامت، باعث بهبود مراقبت از بیمار و پیامدهای سلامت میشود یا خیر. مداخلات الکترونیکی سلامت از جنبههای مختلف فناوری مانند Telehealth، مانیتورهای الکترونیکی، برنامههای تلفن همراه یا تبلت، پیامک یا ایمیل، وبسایتها، و DVDها یا ویدئو استفاده کردند. مداخلات بر اساس هدفشان طبقهبندی شدند: آموزشی، سامانههای یادآور، خود‐نظارتی، مشاوره رفتاری، کمک به تصمیمگیری بالینی و مداخلات مختلط. ما پیامدها را در نه حوزه ردهبندی کردیم: غذای مصرفی، کیفیت زندگی، کنترل فشار خون، پایبندی به مصرف دارو، نتایج آزمونهای خونی، آنالیز هزینه، رفتار، فعالیت جسمانی و نقاط پایانی بالینی مثل مرگومیر. ما دریافتیم که مشخص نیست استفاده از مداخلات الکترونیکی سلامت، پیامدهای بالینی و بیمار‐محور را در قیاس با مراقبت معمول بهبود میبخشند یا خیر. کیفیت مطالعات وارد شده پائین بود، به این معنا که ما نمیتوانستیم مطمئن باشیم مطالعات آینده نتایج مشابهی را مییابند.
نتیجهگیریها
ما اطمینان نداریم که بهرهگیری از مداخلات الکترونیکی سلامت، پیامدهای مربوط به افراد مبتلا به CKD را بهبود میبخشد یا خیر. ما نیاز به مطالعات پژوهشی بزرگ و با کیفیت مناسب برای کمک به درک تاثیرگذاری eHealth بر سلامت اشخاص مبتلا به CKD داریم.