پیشینه
فرض بر این است که اسیدهای چرب با چند پیوند اشباعنشده امگا‐3 (PUFAهای امگا‐3) دارای تاثیر مفیدی بر عملکرد مغز هستند. پیشنهاد شده که ممکن است این اسیدها کاهش حافظه و توانایی برای انجام کارهای روزمره را در افراد مبتلا به دمانس بهبود داده یا به تاخیر اندازند. در این مرور، کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترل شدهای (مطالعات بالینی که در آنها افراد به صورت کاملا تصادفی در یکی از دو یا چند گروه درمانی قرار داده میشوند) را بررسی کردیم که به مقایسه PUFAهای امگا‐3، به شکل مکمل یا رژیمهای غذایی غنیشده، با دارونما (placebo) (درمان ساختگی) در افراد مبتلا به شایعترین انواع دمانس پرداختند.
کارآزماییهای وارد شده
سه کارآزمایی را وارد مرور کردیم که 632 فرد مبتلا به بیماری آلزایمر را با شدت خفیف تا متوسط بررسی کردند. هیچ کارآزمایی را نیافتیم که روی دیگر انواع دمانس انجام شده باشد. در همه کارآزماییها شرکتکنندگان یا دارونما دریافت کردند یا مکمل PUFA امگا‐3. سطح کیفیت کارآزماییها خوب بود. شرکتکنندگان به طور تصادفی به گروههای درمانی تخصیص داده شدند. شرکتکنندگان و بسیاری از محققان اطلاع نداشتند که کدام درمان ارائه داده شده است.
نتایج
هنگامی که نتایج حاصل از کارآزماییها را ترکیب کردیم، دریافتیم که مصرف مکمل PUFA امگا‐3 به مدت شش ماه هیچ تاثیری بر شناخت (یادگیری و درک)، عملکرد روزمره، کیفیت زندگی یا سلامت روان افراد ندارد. در یک مطالعه بسیار کوچک مشاهده شد که مصرف PUFAهای امگا‐3، هنگامی که برای مدت زمان طولانیتری استفاده شوند، فعالیتهای شناختی و پیچیده روزانه را، مانند خرید، بهبود میبخشند. با این حال، سطح کیفیت شواهد فقط متوسط بود، بنابراین باید در کارآزماییهای بعدی تائید شود. همچنین PUFAهای امگا‐3، هیچ تاثیری بر درجهبندی شدت کلی بیماری نداشتند. کارآزماییها، عوارض جانبی را خیلی خوب گزارش ندادند، اما هیچ یک از مطالعات تاثیرات مضر قابلتوجهی را بر سلامت گزارش نکردند.
نتیجهگیری
در مجموع، کیفیت شواهد برای بسیاری از تاثیراتی که اندازهگیری کردیم، در سطح متوسط یا بالا بود، اما هیچ شواهدی را مبنی بر مزیت یا آسیب ناشی از مصرف مکملهای PUFA امگا‐3 در افراد مبتلا به بیماری آلزایمر با شدت خفیف تا متوسط نیافتیم. تاثیرات آن بر افراد مبتلا به انواع دیگر دمانس همچنان نامشخص است.