پیشینه
سندرمهای میلودیسپلاستیک (myelodysplastic syndromes; MDS) یک گروه ناهمگون از اختلالات سلول بنیادی هماتوپویتیک (hematopoietic) همراه با کمخونی، خونریزی یا عفونت ناشی از سیتوپنیهای محیطی و پیشرفت زودرس به لوکمی میلوئید حاد (acute myeloid leukaemia; AML) است. بیماران به طور عمده در سنین سالمندی از این بیماری رنج میبرند. پیوند مغز استخوان تنها گزینه درمانی است. ترومبوسیتوپنی یک عارضه تهدید کننده زندگی در طول بیماری است و گزینههای درمانی جایگزین برای ترانسفیوژنهای پلاکت محدود هستند. معرفی میمتیکهای TPO (افزایش تعداد پلاکتها با تقلید تاثیر TPO انسانی) در درمان MDS ممکن است دامنه درمان را گسترش دهند.
سوال مطالعه مروری
با این مرور ما قصد داریم به بررسی دقیقتری از مقلدهای TPO در درمان بیماران MDS بپردازیم. قصد داشتیم روی تغییرات بقای کلی، مرگومیر در طول مطالعه، تبدیل به AML، بروز حوادث خونریزی، نیاز به ترانسفیوژن، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت، تمام حوادث جانبی و حوادث جانبی جدی ناشی از تاثیر مقلدهای TPO تمرکز کنیم.
ویژگیهای مطالعه
بانکهای اطلاعاتی پزشکی را از قبیل پایگاه ثبت مرکزی کارآزماییهای کنترل شده کاکرین (CENTRAL)؛ MEDLINE؛ مجموعه مقالات کنفرانسها و پایگاههای ثبت مطالعه (ژانویه 2000 تا آگوست2017) را جستوجو کردیم. هیچ کارآزمایی یک مقلد TPO (رومیپلوستیم (romiplostim) یا الترومبوپگ (eltrombopag)) را در برابر مقلد دیگر ارزیابی نکرد. هشت کارآزمایی واجد شرایط (شامل شش مورد وارد شده، دو مورد در حال انجام، که یکی از آنها بدون اعلام نتایج نهایی برای بیماران MDS به اتمام رسیده است) و 746 بیمار بزرگسال را برای مرورمان وارد کردیم. این کارآزماییها به صورت تصادفیسازی شده، دوسو‐کور بودند و هم از رومیپلوستیم و هم از الترومبوپگ در برابر دارونما (placebo) استفاده کردند. در چهار کارآزمایی عوامل هیپومتیلاسیون (hypomethylating) یا داروهای تنظیم سیستم ایمنی در ترکیب با رومیپلوستیم یا الترومبوپگ تجویز شد. فقط بزرگسالان وارد شدند.
نتایج کلیدی
انجام متاآنالیز از دادههای بقای کلی امکانپذیر نبود، زیرا دادهها بیش از حد برای ترکیب ناهمگون بودند. به جای آن، ما دادههای مرگومیر را تجزیهوتحلیل کردیم. هیچ شواهدی مبنی بر یک تفاوت بین مقلدهای TPO و دارونما از لحاظ مرگومیر در طول مطالعه، تبدیل به AML، نیاز به ترانسفیوژن، حوادث جانبی و حوادث جانبی جدی وجود نداشت. مقلدهای ترومبوپویتین احتمالا تعداد بیمارانی را که رویدادهای خونریزی داشتند کاهش میدهد. در جمعیت مطالعه، 713 نفر از 1000 نفر در بازوی دارونما، در مقایسه با 656 نفر از 1000 نفر (95% CI؛ 613 تا 699) در بازوی مقلدهای TPO عوارض خونریزی داشتند. هیچ کارآزمایی، کیفیت مرتبط با سلامت را ارزیابی نکرد.
کیفیت شواهد
کیفیت شواهد برای بروز پیامد عوارض خونریزی و همه حوادث جانبی به دلیل خطر بالای سوگیری (bias) متوسط است (حجم نمونه کوچک و عدم تعادل در ویژگیهای پایه در سه کارآزمایی، خاتمه پیش از موعد دو کارآزمایی، گزارش انتخابی در یک کارآزمایی، حمایت صنعتی). کیفیت شواهد در مورد پیامدهای مورتالیتی در طول مطالعه و نیاز به ترانسفیوژن به دلیل عدم دقت ناشی از تعداد کم عوارض و خطر بالای سوگیری، پائین است. به دلیل تعداد بسیار کم عوارض، خطر بالای سوگیری و ناهمگونی بین کارآزماییها، پیامدهای تبدیل به AML و حوادث جانبی جدی بسیار پائین است.
نتیجهگیری
اگر چه این مرور سیستماتیک نشان دهنده یک مزیت بالقوه مرتبط با بیمار با توجه به کاهش عوارض خونریزی برای بیماران ارزیابی شده بزرگسال است، کارآزماییهای آینده باید روی پیامدها با توجه به ایمنی، اثربخشی و جنبههای کیفیت زندگی از مقلدهای TPO برای تست استفاده روزمره آنها تمرکز کنند. فرضیه پیشرفت زودرس به AML نمیتواند به طور شفافی تایید شود. با توجه به تعداد کم کارآزماییهای وارد شده و حجم نمونه کوچک، عدم قطعیتهایی درباره یافتهها در این مرور مشاهده میشود و نیازمند بررسی بیشتر با کارآزماییها و شرکتکنندگان بیشتر و دورههای پیگیری طولانیتری است.