هدف مطالعه مروری
هدف این مرور دانستن این بود که داروهای غیر‐استروئیدی ضد‐التهابی موضعی (non‐steroidal anti‐inflammatory drugs; NSAIDs) (به تنهایی یا به صورت ترکیب شده با کورتیکواستروئیدهای موضعی) یا کورتیکواستروئیدها به تنهایی برای کنترل التهاب چشم پس از جراحی کاتاراکت (cataract) بهتر هستند یا خیر. نویسندگان مرور کاکرین برای پاسخ به این سوال تمامی مطالعات مرتبط را گردآوری و تجزیهوتحلیل کرده و 48 مطالعه به دست آوردند.
پیامهای کلیدی
اینکه NSAIDها یا کورتیکواستروئیدها برای درمان التهاب چشم پس از جراحی کاتاراکت بهتر هستند یا خیر، مشخص نیست. ترکیبات زیادی از داروها و رژیمها با دوزهای مختلف در مطالعات وارد شده به مرور وجود داشتند. اکثر مطالعات دادههای مربوط به التهاب را ارائه نکرده بودند.
در این مرور چه موضوعی بررسی شد؟
جراحی کاتاراکت یکی از متداولترین جراحیهای چشم است. التهاب چشم پس از جراحی کاتاراکت شایع است. در صورت عدم درمان این التهاب، میتواند منجر به بروز عوارض بسیار شود. NSAIDها یا کورتیکواستروئیدها به طور معمول برای کنترل تورم پس از جراحی کاتاراکت استفاده میشوند. این داروها به روشهای مختلفی عمل میکنند، بنابراین مقایسه تاثیرات آنها ضروری است. نویسندگان مرور کاکرین اثربخشی NSAIDها (به تنهایی یا به صورت ترکیب شده با کورتیکواستروئیدها) را در برابر کورتیکواستروئیدها به تنهایی برای کنترل تورم پس از جراحی کاتاراکت مقایسه کردند.
نتایج اصلی
ما 48 کارآزمایی تصادفیسازی و کنترل شده را که در 17 کشور مختلف به اجرا درآمده بودند، وارد مرور کردیم. پانزده مطالعه به مقایسه یک NSAID با یک کورتیکواستروئید پرداخته بودند. نوزده مطالعه به مقایسه یک NSAID به علاوه کورتیکواستروئید در برابر یک کورتیکواستروئید به تنهایی پرداخته بودند. چهارده مطالعه دیگر دارای بیش از دو بازوی مطالعه بودند و ترکیبات مختلفی از NSAIDها و کورتیکواستروئیدها داشتند.
در مقایسه شرکتکنندگانی که یک NSAID دریافت کرده بودند، با شرکتکنندگانی که یک کورتیکواستروئید دریافت کرده بودند:
• بالاتر یا پائینتر بودن تعداد سلولها، به عنوان علامت وجود التهاب درون چشم، مشخص نبود.
• شعلهور شدن (flare) (علامت دیگری مبنی بر وجود التهاب درون چشم، که در آن پرتویی از نور به واسطه عبور از مایعات چشم، مانند پرتو چراغقوه، قابل رویت میشود) در ناحیه پشت چشم در گروه دریافت کننده NSAID به تنهایی کمتر بود.
• بالاتر بودن تعداد موارد تورم قرنیه، پنجره شفافی (clear window) در قسمت قدامی چشم که در صورت تورم حالت مهگرفته (misty) پیدا میکند، پس از یک ماه از جراحی مشخص نبود.
• خطر ایجاد اِدم سیستوئید ماکولار (cystoid macular edema) (ایجاد حالت آبگونه (fluid) و تورم در قسمتی از چشم که ماکولار نام دارد، قسمت مرکزی شبکیه چشم (retina)، غشای حساس به نور (light‐sensitive membrane) در قسمت خلفی چشم که مسئول دید دقیق (detailed vision) است و در صورتی که دچار نقصان شود میتواند بینایی را کدر ساخته (clouded) و دچار اختلال کند (distorted)) در گروه دریافت کننده NSAID به تنهایی کمتر بود.
مطالعات وارد شده به مرور در این مقایسه اطلاعات کافی درباره وضوح دید (sharpness of vision)، مدت زمان درمان مورد نیاز برای شرکتکنندگان، عوارض جانبی داروها، یا هزینه ارائه نکرده بودند.
در مقایسه شرکتکنندگانی که ترکیبی از NSAID به علاوه یک کورتیکواستروئید دریافت کرده بودند، با شرکتکنندگانی که یک کورتیکواستروئید به تنهایی دریافت کرده بودند:
• تعداد موارد وقوع اِدم قرنیه در گروه دریافت کننده ترکیبی از دو نوع دارو، بیشتر بود.
• خطر ایجاد اِدم سیستوئید ماکولار پس از یک هفته از جراحی در گروه دریافت کننده ترکیبی از دو نوع دارو، پائینتر بود.
مطالعات وارد شده به مرور اطلاعات کافی درباره تعداد سلولهای موجود در قسمت خلفی چشم، وضوح دید، طول مدت زمان مورد نیاز شرکتکنندگان، عوارض جانبی داروها یا هزینه ارائه نکرده بودند.
این مرور انواع بسیار مختلفی از داروها، دوزها و درمانها را با یکدیگر مقایسه کرده بود. ما تلاش کردیم تمام انواع عوامل ضد‐التهابی را در این مرور بررسی کنیم. NSAIDهای مورد بررسی در این مرور عبارت بودند از ایندومتاسین (indomethacin)، کتورولاک (ketorolac)، نپافناک (nepafenac)، دیکلوفناک (diclofenac)، برومفناک (bromfenac)، فلوربیپروفن (flurbiprofen) و پرانوپروفن (pranoprofen). کورتیکواستروئیدهای مورد بررسی در این مرور عبارت بودند از دگزامتازون (dexamethasone)، پردنیزولون استات (prednisolone acetate)، بتامتازون (betamethasone)، ریمکسولون (rimexolone)، فلورومتولون (fluorometholone) و لوتپردنول (loteprednol). انجام یک مرور در آینده با پیامدهای مختلف ممکن است در تعیین برتری NSAIDها یا کورتیکواستروئیدها در درمان تورم پس از جراحی، اثربخشتر باشد.
این مرور تا چه زمانی بهروز است؟
نویسندگان مرور کاکرین برای شناسایی مطالعاتی که تا 16 دسامبر 2016 منتشر شده بودند، جستوجو کردند.