هدف از انجام این مرور چیست؟
هدف این مرور کاکرین این بود که بدانیم استفاده از ویتامین آنتیاکسیدان (antioxidant vitamin) و مکملهای معدنی (mineral supplements) میتواند از ابتلا به AMD پیشگیری کند یا خیر. پژوهشگران کاکرین برای پاسخ به این سوال، تمامی مطالعات مرتبط را گردآوری و تجزیهوتحلیل کرده و پنج مطالعه به دست آوردند.
پیامهای کلیدی
استفاده از مکمل مولتیویتامین E یا مکملهای بتا‐کاروتن (beta‐carotene) از ایجاد AMD در افرادی که فاقد علائم نشان دهنده این وضعیت هستند، پیشگیری نخواهد کرد. همین احتمال در مورد ویتامین C و قرصهای مولتیویتامین نیز صدق میکند. هیچ شواهدی در مورد سایر مکملها، از جمله لوتئین (lutein) و زیگزانتین (zeaxanthin) وجود ندارد.
در این مرور چه موضوعی بررسی شد؟
AMD وضعیتی در ناحیه مرکزی (central area) (ماکولا (macula)) قسمت خلفی چشم (شبکیه چشم (retina)) است. ماکولا در اثر افزایش سن دچار دژنراسیون (degenerates) میشود. در برخی افراد، این زوال (deterioration) سریعتر اتفاق افتاده و با ایجاد تغییر شکل ظاهری خاصی در قسمت خلفی چشم خود را نشان میدهد. در مراحل اولیه بیماری (early AMD)، لکههای زردرنگی (دروزن (drusen)) در ناحیه زیر شبکیه چشم حین معاینه چشم توسط متخصص چشمپزشک میتوانند رویت شوند. فرد مبتلا احتمالا از این مشکل ایجاد شده برای او آگاه نخواهد بود. مادامی که AMD پیشرفت میکند، میتواند از بین رفتن سلولهای ناحیه خلفی چشم را که برای بینایی مورد نیاز هستند، به دنبال داشته باشد. این حالت تحت عنوان آتروفی جغرافیایی (geographic atrophy) شناخته میشود. برخی مواقع، رگهای خونی جدید (خطرناکی) در ماکولا رشد میکنند. این رگهای خونی جدید ممکن است خونریزی کرده و باعث ایجاد اسکار شوند. این حالت تحت عنوان نئوواسکولار (neovascular) یا AMD مرطوب (wet AMD) شناخته میشود. هر گونه آسیب به ماکولا میتواند بینایی، به ویژه بینایی مرکزی را تحت تاثیر قرار دهد. AMD نئوواسکولار و آتروفی جغرافیایی تحت عنوان AMD پیشرفته (late AMD) شناخته میشوند.
این امر امکانپذیر است که ویتامینهای آنتیاکسیدان ممکن است به حفاظت از ماکولا در برابر زوال و از بین رفتن بینایی کمک کند. ویتامین C؛ E، بتا‐کاروتن، لئوتین، زیگزانتین و زینک (zinc) نمونههایی از ویتامین آنتیاکسیدانی هستند که به طور متداول در مکملهای ویتامین یافت میشوند.
پژوهشگران کاکرین فقط تاثیرات این مکملها را در افراد سالم در جمعیت عمومی که تاکنون مبتلا به AMD نشدهاند، بررسی کردند. مرور دیگری از کاکرین وجود دارد که به بررسی تاثیرات این مکملها در افرادی پرداختهاند که از قبل مبتلا به AMD بودهاند.
نتایج اصلی این مرور چه هستند؟
پژوهشگران کاکرین پنج مطالعه مرتبط را شناسایی کردند. مطالعات بزرگ بوده و مجموعا 76,756 نفر را در برمیگرفتند. این مطالعات در استرالیا، فنلاند و ایالات متحده آمریکا (USA) اجرا شده بودند. این مطالعات ویتامین C، ویتامین E، بتا‐کاروتن و مکملهای مولتیویتامین را با دارونما (placebo) مقایسه کرده بودند.
مرور نشان داد که در مقایسه با دارونما:
• استفاده از مکملهای ویتامین E تفاوتی اندک یا عدم تفاوت در شانس ابتلا به AMD ایجاد کرده است (شواهد با قطعیت بالا).
• استفاده از مکملهای ویتامین E تفاوت اندکی از نظر شانس ابتلا به AMD پیشرفته ایجاد کرده، یا شانس ابتلا به آن را اندکی افزایش میدهد (شواهد با قطعیت متوسط).
• استفاده از بتا‐کاروتن تفاوتی اندک یا عدم تفاوت در شانس ابتلا به هر نوع AMD (شواهد با قطعیت بالا) یا AMD پیشرفته (شواهد با قطعیت متوسط) ایجاد کرده است.
• استفاده از ویتامین C، تفاوتی اندک یا عدم تفاوت در شانس ابتلا به هر نوع AMD (شواهد با قطعیت بالا) یا AMD پیشرفته (شواهد با قطعیت متوسط) ایجاد کرده است.
• استفاده از قرصهای مولتیویتامین ممکن است شانس ابتلا به هر نوع AMD یا AMD پیشرفته را اندکی افزایش دهد (شواهد با قطعیت متوسط).
• عوارض جانبی به طور همسو و سازگار در این مطالعات صورت گرفته روی چشم گزارش نشده بودند اما شواهدی از سایر مطالعات بزرگ انجام شده وجود دارد مبنی بر اینکه بتا‐کاروتن خطر ابتلا به سرطان ریه (lung cancer) در افراد سیگاری، یا کسانی که در معرض آزبست (asbestos) قرار دارند را افزایش میدهد.
هیچ یک از مطالعات کیفیت زندگی یا کاربرد منابع (resource use) و هزینهها را گزارش نکرده بودند.
این مرور تا چه زمانی بهروز است؟
پژوهشگران کاکرین برای شناسایی مطالعاتی که تا 29 مارچ 2017 منتشر شده بودند، جستوجو کردند.