موضوع چیست؟ سرطان متاستاتیک پستان زمانی اتفاق میافتد که سرطان به قسمتهایی از بدن فراتر از پستان و نزدیک گرههای لنفاوی گسترش یابد. اگر چه سرطان متاستاتیک پستان بهطور کلی قابل درمان نیست، بهطور گسترده پذیرفته شده که زنان مبتلا به بیماری متاستاتیک برای کمک به کاهش شدت نشانههای بیماری باید نوعی شیمیدرمانی دریافت کنند؛ در حالی که امیدواریم زمان بقا را افزایش دهد. شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم برای درمان تعدادی از انواع سرطان از قبیل سرطانهای ریه، بیضه، سر و گردن، مثانه و تخمدان موثر شناخته شده؛ اما مشخص شده که نسبت به سایر گزینههای شیمیدرمانی منجر به عوارض جانبی بیشتری میشود (مانند تهوع و استفراغ، ریزش مو، کمخونی، آسیب کلیه و لکوپنی (leukopenia) (کاهش گلبولهای سفید خون)). دو عامل پلاتینوم که برای درمان سرطان متاستاتیک پستان بیشتر استفاده میشوند عبارتند از کربوپلاتین (carboplatin) و سیسپلاتین (cisplatin).
نسخه اصلی این مرور (2004) نتیجهگیری کرد که شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم، زمان بقا را در زنان درمان شده برای سرطان متاستاتیک پستان افزایش نمیدهد. با این حال، از آن زمان، محققان کشف کردهاند که انواع زیر‐تایپهای سرطان پستان وجود دارد که ممکن است به انواع مختلف شیمیدرمانی پاسخهای متفاوتی بدهند. یکی از این زیر‐تایپها ‐ سرطان پستان منفی سهگانه (triple‐negative breast cancer; TNBC) ‐ تقریبا 12% تا 17% از سرطانهای پستان را تشکیل میدهد و با بقای کوتاهتر و احتمال بالای عود سرطان همراه است. برخی از محققان پیشبینی کردهاند که شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم ممکن است در درمان TNBC متاستاتیک (mTNBC) موثرتر از سایر گزینههای شیمیدرمانی باشد.
چرا این موضوع مهم است؟ حداقل دو دلیل وجود دارد که نشان میدهد چرا بهروز کردن شواهد مربوط به این موضوع مهم است. اولا، مهم است که این نکته را ارزیابی کنیم که نتیجهگیری ما در سال 2004 ‐ براساس 12 مطالعه زودهنگام ‐ نشان دهنده 24 مطالعهای است که اخیرا منتشر شده یا نتایج آن تا سال 2015 ارائه شده است. ثانیا، مهم است این نکته را ارزیابی کنیم که شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم بیش از سایر گزینههای شیمیدرمانی موجب افزایش بقا برای زنان مبتلا به mTNBC میشود یا خیر.
ما سوال کردیم که درمانهای شیمیدرمانی حاوی یک عامل پلاتینوم برای درمان زنان مبتلا به سرطان متاستاتیک پستان بیشتر یا کمتر از درمانهای شیمیدرمانی بدون عامل پلاتینوم موثر هستند. ما همچنین همین سوال را با تمرکز بر زنان مبتلا به mTNBC پرسیدیم.
24 مطالعه را یافتیم که شامل 4418 زن بودند. شواهد تا می 2015 بهروز است. پنج مطالعه از 24 مطالعه بهطور خاص زنان مبتلا به mTNBC را ارزیابی کردند در حالی که 19 مطالعه دیگر زنان مبتلا به سرطان متاستاتیک پستان را در کل ارزیابی کردند (عمدتا زنان بدون mTNBC). این مرور نشان داد که، بهطور کلی در مقایسه با شیمیدرمانی بدون پلاتینوم، شیمیدرمانی با پلاتینوم باعث افزایش زمان بقا با هر درجه مهم برای زنان مبتلا به سرطان متاستاتیک پستان نمیشود (عمدتا زنان بدون mTNBC). کیفیت شواهد برای این موضوع بالا بود، به این معنی که ما به این نتایج اطمینان داریم. با این حال، برای زنان مبتلا به mTNBC، این مرور نشان داد که شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم ممکن است زمان بقا را بیش از شیمیدرمانی بدون پلاتینوم افزایش دهد؛ اما کیفیت شواهد برای این موضوع در این نقطه زمانی پائین است (بهطور عمده به دلیل تعداد کم مطالعاتی که mTNBC را ارزیابی کردهاند). این مرور همچنین نشان داد که شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم، در مقایسه با شیمیدرمانی که حاوی پلاتینوم نیست، تعداد موارد عود سرطان پستان را در زنان مبتلا به mTNBC کاهش داد؛ اما در حال حاضر این یافتهها از شواهدی با کیفیت پائین بهدست آمدهاند. بهطور کلی تفاوتی در تعداد عود سرطان پستان در زنان دریافت کننده شیمیدرمانی با پلاتینوم یا بدون پلاتینوم برای سرطان متاستاتیک پستان وجود نداشت. احتمال بیشتری وجود داشت که شیمیدرمانی با پلاتینوم در مقایسه با شیمیدرمانی بدون پلاتینوم تومورها را کوچک کند، اما این نتیجه باید با احتیاط در نظر گرفته شود.
در مقایسه با زنان دریافت کننده شیمیدرمانی بدون پلاتینوم، زنان دریافت کننده شیمیدرمانی با پلاتینوم نرخ بالاتر تهوع/استفراغ، آنمی، لکوپنی و ریزش مو را تجربه کردند.
این بدان معنی است که توجیه استفاده از شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم برای درمان سرطان متاستاتیک پستان، که mTNBC نیست، دشوار است، با توجه به اینکه اثربخشی مشابهی دارند؛ اما شیمیدرمانی با سمیّت کم معمولا در دسترس است. شیمیدرمانی حاوی پلاتینوم ممکن است برای شرکتکنندگان مبتلا به mTNBC با میزان کافی برای توجیه استفاده از آن، مزیت بقا به همراه داشته باشد، اما کیفیت شواهد برای این موضوع در این نقطه زمانی پائین است. پیش از اتخاذ یک نتیجهگیری قطعیتر انجام مطالعات بیشتری مورد نیاز است.