سوال مطالعه مروری
آیا تاخیر در تجویز آنتیبیوتیک در مقایسه با تجویز فوری یا عدم تجویز آن منجر به کاهش تعداد آنتیبیوتیکهای مصرفشده در افراد مبتلا به عفونتهای دستگاه تنفسی (respiratory tract infections; RTIs)، از جمله گلودرد، عفونت گوش میانی، سرفه (برونشیت)، و سرماخوردگی میشود یا خیر؟
پیشینه
تجویز بیش از حد آنتیبیوتیکها خطر عوارض جانبی را افزایش داده و منجر به افزایش هزینههای بخش مراقبت سلامت و افزایش مقاومت ضد‐باکتریایی میشود. یک استراتژی برای کاهش مصرف غیر‐ضروری آنتیبیوتیک، تجویز آن همراه با ارائه مشاوره برای به تاخیر انداختن تهیه و مصرف آن توسط بیمار است. پزشک معالج ارزیابی میکند که تجویز فوری آنتیبیوتیکها نیاز فوری به مصرف ندارند، و انتظار دارند تا نشانههای بیماری بدون مصرف آنتیبیوتیک برطرف شوند.
تمام RTIها را، صرفنظر از اینکه اندیکاسیون تجویز آنتیبیوتیکها را داشتند یا خیر، وارد کردیم. همچنین به بررسی استفاده از آنتیبیوتیک، رضایت بیمار، مقاومت آنتیبیوتیکی، نرخ نیاز به مشاوره مجدد، و استفاده از درمانهای مکمل پرداختیم. این یک بهروزرسانی از مروری است که نخستینبار در سال 2007 منتشر شده و در سالهای 2010؛ 2013، و 2017 بهروز شد.
تاریخ جستوجو
شواهد تا 25ام می 2017 بهروز است.
ویژگیهای مطالعه
تعداد 12 کارآزمایی را با مجموع 3555 شرکتکننده وارد کردیم که به ارزیابی راهبردهای تجویز آنتیبیوتیک برای افراد مبتلا به عفونتهای دستگاه تنفسی پرداختند. ده مورد از این مطالعات استراتژیهای تجویز تاخیری آنتیبیوتیکها را در مقابل تجویز فوری آنها مقایسه کردند. چهار مطالعه، به مقایسه تاخیر در تجویز آنتیبیوتیکها با عدم تجویز آنها پرداختند. از 11 مطالعه، پنج مورد شامل فقط کودکان (1173 شرکتکننده)، دو مورد شامل فقط بزرگسالان (594 شرکتکننده)، و چهار مورد شامل کودکان و بزرگسالان (1761 شرکتکننده) بودند. این مطالعات، انواع مختلف عفونتهای دستگاه تنفسی را ارزیابی کردند. یک مطالعه با 405 شرکتکننده برای این بهروزرسانی، جدید بود.
منابع تامین مالی مطالعه
دو مطالعه توسط شرکتهای داروسازی تامین مالی شدند، دو مطالعه منابع مالی خود را توصیف نکردند، و هفت مطالعه باقیمانده توسط موسسات دولتی یا کالجهای تخصصی تامین مالی شدند.
نتایج کلیدی
هیچ تفاوتی بین تجویز فوری ، تاخیری و عدم تجویز آنتیبیوتیکها برای بسیاری از نشانهها از جمله تب، درد، احساس ناخوشی، سرفه، و آبریزش از بینی وجود نداشت. تنها تفاوتهای دیده شده، کوچک بوده و به نفع تجویز فوری آنتیبیوتیکها برای برطرف کردن نشانههای درد، تب، و آبریزش از بینی برای گلودرد؛ و درد و احساس ناخوشی برای عفونت گوش میانی بودند. در مقایسه با عدم تجویز آنتیبیوتیکها، تاخیر در تجویز آنها منجر به کاهش اندکی در مدت زمان تداوم و پایداری درد، تب، و سرفه مداوم در افراد مبتلا به سرماخوردگی شد. تفاوتی اندک در عوارض جانبی ناشی از تجویز آنتیبیوتیک وجود داشت، و هیچ تفاوت معنیداری در عوارض دیده نشد.
رضایت بیماران برای افرادی که تجویز تاخیری (86% رضایت) آنتیبیوتیکها را در مقایسه با تجویز فوری (91% رضایت) آنها امتحان کردند، مشابه بود، اما بیشتر از عدم تجویز آنتیبیوتیکها (87% در مقابل 82% رضایت) گزارش شد. میزان استفاده از آنتیبیوتیک در گروه تجویز فوری بیشترین مقدار (93%) را داشت و به دنبال آن، استراتژیهای آنتیبیوتیکهای تاخیری (31%)، و عدم تجویز آنها (14%) جای گرفتند.
در ماه اول پس از مشاوره اولیه، دو مطالعه نشان دادند که شرکتکنندگان در گروههای تجویز تاخیری یا فوری آنتیبیوتیک، به احتمال زیاد برای ملاقات با پزشک باز نمیگردند. با کنار گذاشتن اطلاعات ماه اول، یک مطالعه دریافت که 12 ماه پس از تجویز تاخیری یا فوری آنتیبیوتیک، شرکتکنندگان برای ملاقات دوباره پزشک، به دلیل ابتلا به مورد دیگری از عفونت تنفسی به احتمال زیاد مراجعه نکردند، و مطالعه دیگر دریافت که اگر شرکتکنندگان استراتژی تجویز فوری را در مقایسه با تاخیری دنبال کنند، بیشتر احتمال دارد در 12 ماه آینده برای ملاقات دوباره پزشک مراجعه کنند.
دو مطالعه شامل کودکان مبتلا به اوتیت مدیای حاد، استفاده از داروهای دیگر را در گروههای آنتیبیوتیک تاخیری و فوری گزارش کردند. در یک مطالعه، هیچ تفاوتی در استفاده از ایبوپروفن، پاراستامول، و قطرههای گوش وجود نداشت. در مطالعه دیگر، قاشقهای کمتری از پاراستامول در گروه تجویز فوری آنتیبیوتیک در مقایسه با گروه آنتیبیوتیک تاخیری در روز دوم و سوم پس از مراجعه اولیه کودک، مورد استفاده قرار گرفت. هیچ مطالعه وارد شدهای به بررسی داروهای گیاهی یا دیگر اشکال داروهای مکمل نپرداخت.
هیچ یک از مطالعات وارد شده مقاومت آنتیبیوتیکی را ارزیابی نکردند.
قطعیت شواهد
بهطور کلی، قطعیت شواهد با توجه به ارزیابی درجهبندی توصیه، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE)، در سطح متوسط قرار گرفت.
هنگامی که پزشکان احساس میکنند تجویز فوری آنتیبیوتیکها الزامی نیست و خطری را متوجه بیمار نمیکند، توصیه به عدم مصرف آنها میکنند، اما به بیماران گفته میشود اگر نشانهها برطرف نشدند، مجددا برای مشاوره بازگردند. این توصیه، به جای تاخیر در مصرف آنتیبیوتیک، منجر به استفاده کمتر از آنتیبیوتیک خواهد شد. با این حال، زمانی که از استراتژی تجویز تاخیری پیروی شود، رضایت بیمار ممکن است بیشتر باشد. استفاده از استراتژی تاخیر در مصرف آنتیبیوتیک در مقایسه با استفاده فوری از آنها، همچنان منجر به کاهش قابلتوجهی در استفاده از آنها میشود.
یادداشت سردبیر: این مطالعه پیش از این یک مرور سیستماتیک پویا بود. جستوجوها از ماه می 2017 به صورت ماهانه اجرا و غربالگری شدند. نویسندگان مرور تصمیم گرفتهاند که حفظ وضعیت این مطالعه را در حالت مرور سیستماتیک پویا متوقف کنند، زیرا در شواهد موجود به سطح معقولی از اطمینان رسیده است.