سوال مطالعه مروری
ما شواهد مربوط به اثرات پانسمانها یا عوامل دارویی موضعی (مانند پمادها، کرمها و ژلها) را بر بهبود زخم فشاری مورد بررسی قرار دادیم. پانسمانها یا عوامل دارویی موضعی بسیار مختلفی در دسترس هستند، و ما میخواستیم بدانیم که کدام یک از آنها نسبت به بقیه موثرتر است.
پیشینه
زخمهای فشاری، که تحت عنوان زخم بستر، زخمهای دکوبیتوس (decubitus) و صدمات فشاری نیز شناخته میشوند، زخمهایی هستند که پوست و گاهی اوقات بافتی را که در زیر آن قرار دارد، در برمیگیرند. زخمهای فشاری ممکن است دردناک باشند، عفونی شده و بر کیفیت زندگی افراد تاثیر بگذارند. افراد در معرض ابتلا به زخمهای فشاری شامل افرادی هستند که تحرک محدودی دارند ‐ مانند افراد مسن و افراد دارای شرایط کوتاهمدت یا بلندمدت پزشکی ‐ و افراد مبتلا به آسیبهای نخاعی. در سال 2004، هزینه کل سالانه درمان زخمهای فشاری در انگلستان 1.4 تا 2.1 پوند بریتانیا برآورد شد، که برابر بود با 4% کل مخارج خدمات ملی سلامت ارائه شده.
عوامل دارویی موضعی مانند پمادها، کرمها یا ژلها برای زخمهای بهبود نیافته استعمال میشوند و برای درمان زخم روی محل باقی میمانند؛ آنها ممکن است با یک پانسمان پوشانده شوند. بعضی از این درمانها در کارآزماییهایی با یکدیگر مقایسه شدهاند، که معمولا دو روش درمان را در یک زمان مقایسه کردند. از روشی به نام متاآنالیز شبکهای استفاده کردیم تا تمام نتایج کارآزماییهای مربوط به درمانهای مختلف را با روشی قابل اعتماد ترکیب کنیم. ما امیدوار بودیم که این روش، که تمام گزینههای درمانی را مقایسه میکند، به ما کمک خواهد کرد تا بدانیم بهترین درمان برای بهبود زخمهای فشاری کدام است.
ویژگیهای مطالعه
در جولای 2016، کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترل شدهای را جستوجو کردیم که به بررسی پانسمانها و عوامل دارویی موضعی برای درمان زخمهای فشاری پرداختند و نتایج مربوط به بهبود کامل زخم را ارائه دادیم. در مجموع 51 مطالعه را شامل 2947 فرد پیدا کردیم. سیونه مطالعه از این مطالعات که شامل 2127 فرد بودند، نتایجی را که میتوانستیم در یک متاآنالیز شبکهای برای مقایسه 21 درمان مختلف به دست آوریم، ارائه کردند. اکثر شرکتکنندگان در کارآزمایی، افراد مسن بودند؛ سه کارآزمایی از 39 کارآزمایی شامل شرکتکنندگان مبتلا به آسیبهای نخاعی بودند.
نتایج اصلی
بهطور کلی، مطالعاتی را که یافتیم شرکتکنندگان زیادی نداشتند و نتایج اغلب قاطع نبودند. این مشکل به متاآنالیز شبکهای منتقل شد و یافتهها را نامطمئن کرد. در نتیجه، اینکه یک داروی موضعی یا پانسمان بهتر از دیگری باشد، نامشخص بود. برخی از یافتهها برای مقایسههای فردی ممکن است کمی قابل اعتمادتر باشند. پانسمانهای تعدیل کننده پروتئاز، پانسمانهای فوم یا پماد کلاژناز (collagenase) ممکن است در بهبودی زخمها بهتر از گاز (gauze) باشند؛ اما حتی این شواهد به اندازه کافی مطمئن نیستند که راهنمای مناسبی برای انتخاب درمان باشند.
قطعیت شواهد
قطعیت شواهد را در سطح بسیار پائین یا پائین قضاوت کردیم. گام بعدی ممکن است انجام تحقیقات بیشتر و با کیفیت بهتر برای آگاهی از این موضوع باشد که کدام پانسمان یا داروی موضعی میتواند زخمهای فشاری را بهتر بهبود ببخشد.
این خلاصه به زبان ساده تا جولای 2016 بهروز است.