هدف از انجام این مرور چیست؟
هدف از این مرور دانستن این بود که پانسمانهای فوم (طراحی شده برای جذب مایع زخم در حالی که آن را مرطوب نگه دارد) برای التیام زخمهای فشاری در مقایسه با سایر پانسمانها (مانند پانسمانهای فوم سیلیکون، هیدروکلوئید (hydrocolloid)، هیدروژل یا پانسمانهای پایه برای زخم) مزایا یا معایبی دارند یا خیر. محققان کاکرین تمام مطالعات مرتبط (کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترل شده) را برای پاسخ به این سوال گردآوری و تجزیهوتحلیل کردند و نه مطالعه مرتبط را یافتند.
پیامهای کلیدی
شواهد روشنی از هیچ یک از مطالعات وارد شده در این مرور وجود ندارد که نشان دهد پانسمانهای فوم در التیام زخمهای فشاری موثرتر از پانسمانهای دیگر هستند؛ یا اینکه پانسمانهای فوم از پانسمانهای دیگر مقرونبهصرفهتر باشند. بخشی از این موضوع به دلیل کیفیت پائین مطالعاتی است، که بسیاری از آنها تعداد اندکی شرکتکننده داشتند و جزئیات دقیقی را از روشهای خود ارائه ندادند.
در این مرور چه موضوعی بررسی شد؟
زخمهای فشاری (آسیبهای فشاری یا زخم بستر) زخمهایی هستند که در قسمتهای استخوانی بدن مانند پاشنهها، مفصل ران و کمر ایجاد میشود. نشستن یا دراز کشیدن در یک موقعیت به مدت طولانی میتواند منجر به آسیب پوست و بافت زیرین آن شود. افرادی که در معرض ابتلا به زخمهای فشاری قرار دارند، شامل افرادی هستند که تحرک فیزیکی محدودی دارند مانند افراد مبتلا به آسیبهای نخاعی، افراد مسن، یا بیماران بستری شده در بیمارستان.
درمان زخم فشاری بار (burden) قابل توجهی برای بیماران، مراقبین آنها و سیستمهای مراقبت سلامت در سراسر جهان دارد. درمان عبارتند از پانسمانها، آنتیبیوتیکها و آنتیسپتیکها، تشکها و بالشتکهای تسکین دهنده فشار. پانسمانهای بسیاری برای زخمهای فشاری در دسترس هستند، که از نظر هزینه متفاوت هستند و ممکن است دارای اثربخشی متفاوتی باشند.
پانسمانهای فوم برای جذب مایعی (اگزودا exudate) طراحی شدهاند که از بعضی از زخمهای فشاری ترشح میشود، و محیط را مرطوب نگه میدارد. ما میخواستیم بدانیم که پانسمانهای فوم چگونه بر التیام زخمهای فشاری و نرخ عود مجدد تاثیر میگذارند. همچنین میخواستیم بدانیم که پانسمانهای فوم بر کیفیت زندگی و رضایت شرکتکنندگان از درمان تاثیر میگذارد، و منجر به بروز عوارض جانبی مانند عفونت یا درد میشد یا خیر. هزینه پانسمانهای فوم را در مقایسه با سایر درمانها نیز ارزیابی کردیم.
نتایج اصلی این مرور چه هستند؟
ما نه مطالعه را که بین سالهای 1994 تا 2016 منتشر و شامل 483 شرکتکننده مبتلا به زخمهای فشاری در طبقه/درجه دو یا بالاتر (زخمهای باز) بودند، یافتیم. هفت مورد از نه کارآزمایی شرکتکنندگان زن بیشتری نسبت به مردان داشتند. بهطور میانگین افراد در این مطالعات 59 ساله یا مسنتر بودند. این مطالعات، پانسمانهای فوم را با انواع دیگر پانسمانها مقایسه کردند، با این حال، شواهد واضحی وجود نداشت که نشان دهد پانسمانهای فوم در التیام زخمهای فشاری موثرتر یا مقرونبهصرفهتر از پانسمانهای دیگر هستند. شواهد مربوط به کاهش اندازه زخم، رضایت بیمار و درد بسیار نامطمئن هستند. هیچ کدام از این مطالعات کیفیت زندگی افراد یا عود مجدد زخم فشاری را گزارش نکردند. اکثر مطالعات دریافتند که پانسمانهای ارزیابی شده بهتر یا بدتر از سایر پانسمانهای موجود در بازار نیستند. بنابراین، در حالی که پانسمانهای فوم را میتوان بهطور ایمن برای درمان زخمهای فشاری استفاده کرد، تاثیر آنها بر التیام زخم با شواهد علمی حمایت نمیشود.
بهطور کلی، مطالعاتی را که ما یافتیم شرکتکنندگان زیادی نداشتند و نتایج اغلب قطعی نبودند. در مجموع شواهدی که وجود دارد دارای کیفیت بسیار پائین هستند.
این مرور تا چه زمانی بهروز است؟
مطالعاتی را که تا فوریه 2017 منتشر شدند، جستوجو کردیم.