پیشینه
سلولیت (cellulitis) و اریسیپلاس (erysipelas) هر دو عفونتهای باکتریایی پوست هستند که اغلب روی پا تاثیر میگذارند. اریسپلاس بر لایههای بالایی پوست تاثیر میگذارد، و سلولیت قسمتهای عمیقتر پوست را تحت تاثیر قرار میدهند، اما در عمل، بیان تفاوت بین آنها اغلب دشوار است، بنابراین ما هر دو را برای این مرور در نظر میگیریم (و به آنها تحت عنوان «سلولیت» اشاره میکنیم). تا 50% از افراد مبتلا به سلولیت دچار اپیزودهای مکرر میشوند. علیرغم بار (burden) این شرایط، فقدان اطلاعات مبتنی بر شواهد، با قطعیت بالا در مورد درمان مطلوب برای پیشگیری از عود سلولیت وجود دارد.
سوال مطالعه مروری
بهترین درمانهای موجود برای پیشگیری از اپیزود مکرر سلولیت در بزرگسالان بالای 16 سال در مقایسه با عدم درمان، دارونما (placebo)، مداخله دیگر، یا مداخله مشابه با برنامههای مختلف درمان چیست، و عوارض جانبی آنها چه هستند؟
ویژگیهای مطالعه
ما بانکهای اطلاعاتی و پایگاههای ثبت مرتبط را تا جون 2016 جستوجو کردیم. شش کارآزمایی را با 573 شرکتکننده، که بهطور میانگین بین 50 تا 70 سال سن داشتند، شناسایی کردیم. هر دو جنس وارد شدند، اما تعداد زنان تقریبا دو برابر بودند. پنج کارآزمایی از درمان آنتیبیوتیک (چهار کارآزمایی از پنیسیلین (penicillin) و یک کارآزمایی از اریترومایسین (erythromycin)) استفاده کردند، که با عدم درمان یا دارونما مقایسه شدند، و یک کارآزمایی از سلنیوم (selenium) در مقایسه با محلول نمک فیزیولوژی استفاده کرد. درمانها بین شش تا 18 ماه ادامه یافتند.
شایعترین محل انجام مطالعه بیمارستان، و دو مطالعه چند‐مرکزی بودند. این مطالعات در انگلستان، سوئد، تونس، اسرائیل و اتریش انجام شدند. تعداد کمی از اپیزودهای قبلی سلولیت در افرادی که در کارآزماییها به کار گرفته شدند، بین یک تا چهار اپیزود در هر مطالعه، وجود داشت. کارآزماییهای مربوط به آنتیبیوتیک، پیشگیری با آنتیبیوتیکها را در افراد مبتلا به سلولیت پاها مورد ارزیابی قرار دادند، و کارآزماییهای مربوط به سلنیوم افراد مبتلا به سلولیت بازوها را ارزیابی کردند.
نتایج کلیدی
پیامد اصلی ما پیشگیری از اپیزودهای مکرر سلولیتها بود. پیامدهای دیگر ما شامل تعداد حملات مکرر سلولیتها، زمان حمله بعدی، بستری شدن در بیمارستان، کیفیت زندگی، افزایش مقاومت به آنتیبیوتیک، واکنشهای جانبی و مرگومیر بود.
بر اساس ترکیب نتایج حاصل از هر پنج کارآزمایی که از آنتیبیوتیکها استفاده کردند، ما شواهد با قطعیت متوسط یافتیم که نشان دادند افرادی که تحت درمان پیشگیرانه، بهطور کلی درمان با آنتیبیوتیک، و به ویژه پنیسیلین قرار میگیرند، در مقایسه با عدم درمان یا دارونما، در پیشگیری از عود اپیزودهای مکرر سلولیت پا موثر و ایمن هستند.
تجزیهوتحلیلها نشان داد، که در مقایسه با عدم درمان یا دارونما، مصرف آنتیبیوتیکها باعث کاهش خطر وقوع اپیزودهای آینده تا 69%، کاهش تعداد آنها بیش از 50%، و کاهش نرخ حمله بعدی به میزان قابل توجهی میشود (شواهد با قطعیت متوسط). با این حال، ما شواهد با قطعیت پائین یافتیم که نشان داد پس از درمان تاثیر محافظتی آنتیبیوتیکها برای این سه پیامد متوقف شد. علاوه بر این، تاثیر سودمند آنتیبیوتیکها برای افرادی که حداقل دو اپیزود قبلی سلولیت درون یک دوره زمانی سه ساله داشتند مرتبط بود.
ما شواهد با قطعیت پائین یافتیم که نشان داد تفاوتی بین آنتیبیوتیکها و عدم درمان/دارونما از نظر عارضه جانبی و بستری شدن در بیمارستان وجود ندارد. این شواهد اجازه بررسی کامل اثر درمان را بر طول مدت بستری در بیمارستان نداد.
عوارض جانبی جدی گزارش نشده بود، و عوارض جانبی شایع شامل اسهال، تهوع، راش (واکنشهای جانبی شدید پوستی گزارش نشده بود) و ریزش مو بود. در سه مطالعه، عوارض جانبی ناشی از مصرف آنتیبیوتیک منجر به توقف مصرف آنتیبیوتیک شد. سه فرد مصرف کننده اریترومایسین، درد شکم و تهوع داشتند، و باعث توقف درمان و در عوض، مصرف پنیسیلین شد. در یک مطالعه، دو فرد به دلیل اسهال یا تهوع از درمان با پنیسیلین خارج شدند. در مطالعه دیگر، به علت درد در محل تزریق، حدود 10% از افراد استفاده از تزریق عضلانی بنزاتین پنیسیلین را متوقف کردند.
هیچ یک از مطالعات وارد شده کیفیت زندگی یا توسعه مقاومت آنتیبیوتیکی را اندازهگیری نکردند.
قطعیت شواهد
شواهد مربوط به تاثیرات آنتیبیوتیک در مقایسه با عدم درمان یا دارونما در مورد عود، نرخ بروز و زمان اپیزود بعدی سلولیت بعد از درمان پیشگیرانه دارای قطعیت متوسط بوده، و با توجه به تعداد کم شرکتکنندگان و عوارض محدود بود. شواهد برای پیامدهای گزارش شده باقی مانده، به دلایل مشابه، و همچنین نتایج غیر‐دقیق دارای قطعیت پائین بودند.