موضوع چیست؟
مرور قبلی کاکرین در رابطه با ورزش برای زنان باردار دیابتی ، زنان مبتلا به دیابت پیش از بارداری و زنان مبتلا به دیابت بارداری را وارد کرد. این مرور در حال حاضر به دو مرور جدید تقسیم شده است: نقش ورزش برای زنان باردار مبتلا به دیابت بارداری (این مرور) و نقش ورزش برای زنان باردار مبتلا به دیابتهای پیش از بارداری (موضوع مرور جدید).
در پیشینه، روشها و پیامدهای بین این دو مرور سیستماتیک شباهتهایی وجود دارد.
دیابت ملیتوس بارداری (gestational diabetes mellitus; GDM)، یا دیابت دوران بارداری، هر دو عوارض کوتاه‐مدت و طولانیمدتی برای مادر و نوزادش دارند. زنان مبتلا به GDM در طول بارداری در معرض افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا یا پره‐اکلامپسی در طول بارداری، القای لیبر (labour)، زایمان از طریق زایمان سزارین، و تجربه ترومای پرینه قرار دارند. در طولانیمدت، تا نیمی از زنان مبتلا به GDM احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 را دارند. نوزادان آنها در معرض افزایش خطر به دنیا آمدن با اندازه بزرگ بدن برای سن بارداری، تجربه آسیب زایمان و پذیرش در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان قرار دارند. همچنین بیشتر احتمال دارد که در معرض سندرم متابولیک (metabolic syndrome) در دوران کودکی و بعد از آن قرار بگیرند.
چرا این موضوع مهم است؟
ورزش ممکن است به کنترل سطوح قند خون و بهبود پیامدهای مربوط به مادر و نوزادش کمک کند، که احتمالا منجر به مزایای سلامت طولانیمدت میشود. فعالیت فیزیکی برای این مرور حرکات بدن برنامهریزی شده، ساختار یافته و تکراری است که برای بهبود آمادگی جسمانی انجام میشود.
ما چه شواهدی به دست آوردیم؟
ما کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترل شده را برای به دست آوردن شواهد در آگوست 2016 جستوجو کردیم. 11 کارآزمایی را شناسایی کردیم که شامل 638 زن باردار بودند. این کارآزماییها در کشورهای با سطح درآمد متوسط یا بالا انجام شده بودند. به دلیل فقدان اطلاعات در مورد نحوه انجام کارآزماییها، ما خطر سوگیری (bias) کلی را در کارآزماییها نامشخص ارزیابی کردیم. با استفاده از روش درجهبندی توصیه، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE)، کیفیت شواهد به دست آمده از کارآزماییها از بالا تا پائین رتبهبندی شد. دلایل اصلی کاهش کیفیت، وجود خطر سوگیری در کارآزماییها و اندازه تاثیرگذاری غیر‐دقیق، نرخ پائین عوارض و تعداد کم شرکتکنندگان بود.
به نظر نمیرسد که ورزش برای مادران، خطر ابتلا به پره‐اکلامپسی را به اندازه اختلالات ناشی از فشار خون بالا در دوران بارداری (دو کارآزمایی، 48 زن،شواهد با کیفیت پائین )، زایمان از طریق زایمان سزارین (پنج کارآزمایی، 316 زن، شواهد با کیفیت متوسط )، یا خطر القای زایمان (یک کارآزمایی، 40 زن، شواهد با کیفیت پائین ) کاهش دهد. مادران گروه ورزش و کنترل در پیگیری دارای شاخص توده بدنی مشابهی بودند (سه کارآزمایی، 254 زن، شواهد با کیفیت بالا). ورزش با کاهش سطوح قند خون ناشتا (چهار کارآزمایی) و سطح قند خون بعد از غذا (سه کارآزمایی) مرتبط بود اما با تغییرات در اندازه تاثیرگذاری بین کارآزماییهای مختلف همراه بود. برنامههای ورزشی بین کارآزماییها از نظر طول دوره و اینکه آنها تحت نظارت قرار گرفتند یا خیر، متفاوت بود. هیچ یک از کارآزماییهای وارد شده ترومای پرینه، افسردگی پس از زایمان یا ابتلا به دیابت نوع 2 را گزارش نکردند.
برای نوزادان، مرگومیر در هنگام زایمان رخ نداد (یک کارآزمایی، 19 نوزاد، شواهد با کیفیت پائین ) و شواهدی وجود نداشت که تفاوت در خطر بیماری‐سلامت (دو کارآزمایی، 169 نوزاد، شواهد با کیفیت متوسط ) یا سطوح قند خون پائین (یک کارآزمایی، 34 کودک، شواهد با کیفیت پائین) را نشان دهد. هیچ کدام از این کارآزماییها تعداد نوزادان دارای اندازه بزرگ بدن برای بارداری و نوزادانی را که دیابت آنها در دوران کودکی یا بزرگسالی توسعه یافت یا ناتوانی عصبی که در دوران کودکی ظاهر میشد گزارش نکردند.
این یافتهها چه معنایی دارند؟
اگر چه به نظر میرسد که ورزش قادر به کاهش سطوح قند خون ناشتا و سطح قند خون بعد از وعده غذایی است، ما در پیامدهای دیگر مربوط به زنان باردار مبتلا به GDM تفاوتی نیافتیم. شواهد موجود برای توصیه به زنان برای توصیه به ثبتنام در برنامههای ورزشی یا منع آن کافی نیست. حتی اگر ورزش در دوران بارداری مزیتی نداشته باشد، این تغییر در سبک زندگی ممکن است پس از زایمان ادامه یابد و ممکن است به پیشگیری از شروع دیابت نوع 2 و عوارض طولانیمدت آن کمک کند. زنان باردار مبتلا به GDM که مایل به ثبتنام در یک برنامه ورزشی هستند ممکن است بخواهند با یک متخصص سلامت حرفهای در مورد انتخاب خود مشورت کنند. پژوهش بیشتر درباره مقایسه یک مداخله ورزشی با مداخله دیگر (یا با کنترل) و گزارش پیامدهای کوتاه‐مدت و طولانیمدت (هم برای مادر و هم برای نوزاد/کودک/بزرگسال) در فهرست این مرور مورد نیاز است.