حرف آخر
در حدود 19 نفر از هر 20 بیمار مبتلا به درد متوسط تا شدید ناشی از سرطان، اگر بتوانند عوارض جانبی داروهای شبه–مورفین (اوپیوئیدها) را تحمل کنند، احتمالا خواهند توانست طی 14 روز به سطح خفیف یا تسکین کامل درد دست یابند. اکثر افراد دچار عوارض جانبی خواهند شد، و حدود 1 مورد از هر 10 نفر تا 2 مورد از هر 10 نفر به دلیل عوارض جانبی نیاز به تغییر درمان خود پیدا خواهند کرد.
پیشینه
یک مورد از هر دو یا سه بیمار مبتلا به سرطان، از دردی رنج میبرد که شدت آن متوسط یا شدید است. شدت این درد با پیشرفت سرطان بدتر میشود. مورفین خوراکی از دهه 1950 برای کنترل درد سرطان استفاده شده است. در سال 1986، سازمان جهانی بهداشت (WHO) مصرف داروهای شبه–مورفین را برای تسکین درد متوسط تا شدید ناشی از سرطان توصیه کرد. تعدادی از داروهای مختلف در دسترس قرار دارند، برخی از آنها خوراکی هستند، اما برخی دیگر به صورت پچهای چسبی (برچسبهای پوستی) استفاده میشوند.
ویژگیهای مطالعه
در این بررسی اجمالی مرورهای کاکرین، تمام شواهد موجود را درباره اینکه داروهای شبه‐مورفین، اغلب هنگامی که به صورت خوراکی یا از راه پچ پوستی استفاده میشوند، چه عملکردی داشتند، چند نفر دچار عوارض جانبی شدند، و اینکه این عوارض جانبی چقدر شدید یا آزار دهنده بود ‐ برای مثال، این عوارض باعث شدند که شرکتکنندگان مصرف داروهای خود را متوقف کنند یا خیر، بررسی کردیم.
در ماه می 2017، نه مرور را با 152 مطالعه وارد شده و 13,524 شرکتکننده یافتیم. مطالعات اغلب کوچک بوده، و بسیاری از انواع مختلف محصولات را مقایسه کردند. آنها از طراحیهای مختلف و روشهای مختلفی برای نشان دادن نتایج درد خود استفاده کردند. پیامدهای مهم برای افراد مبتلا به درد ناشی از سرطان، اغلب گزارش نشدند.
یافتههای کلیدی
برای دو دارو (مورفین خوراکی و پچهای فنتانیل)، در صورت تحمل عوارض جانبی آنها، درد در بیش از 19 نفر از هر 20 بیمار طی 14 روز، از سطح متوسط یا شدید قبل از مصرف داروهای شبه–مورفین به دردی رسید که بدتر از درد خفیف نبود. اکثر افرادی که داروهای شبه‐مورفین مصرف میکنند دچار حداقل یک عارضه جانبی شدند. فقط حدود 1 نفر از هر 10 بیمار تا 2 نفر از هر 10 بیمار، مصرف دارو را به دلیل عوارض جانبی متوقف کردند. شایعترین عوارض جانبی عبارت بودند از یبوست، و تهوع و استفراغ.
کیفیت شواهد
در یک سطح، این نتایج دلگرم کننده بوده، و عموما با نظرسنجیهای مربوط به اینکه توصیههای WHO برای مدیریت درد ناشی از سرطان چه عملکردی دارند، سازگار است. در سطح دیگر، کیفیت مطالعات در این مرورها عمدتا ضعیف بود. طراحی بهتری را از مطالعه میخواهیم، و مخصوصا اینکه گزارشدهی بهتری داشته باشد، که باید شامل پیامد کاهش درد در سطحی باشد که افراد مبتلا به سرطان بتوانند با آن مقابله کنند (وضعیت بدون درد یا درد خفیف).
ما دریافتیم که مرورهای کاکرین کیفیت بالایی داشتند.
کیفیت شواهد به دست آمده را از مطالعات با استفاده از چهار سطح رتبهبندی کردیم: بسیار پائین، پائین، متوسط، یا بالا. شواهد با کیفیت بسیار پائین نشان میدهد که در مورد نتایج بسیار نامطمئن هستیم. شواهد با کیفیت بالا به این معنی است که در مورد نتایج بسیار مطمئن هستیم. شواهد موجود در این مرور با کیفیت بسیار پائین رتبهبندی شدند.