سوال مطالعه مروری
استفاده از مکمل فلوراید (به صورت قرصها، قطرهها، از نوع قرص مکیدنی یا آدامس جویدنی) در زنان باردار برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در دندانهای شیری فرزندان آنها در مقایسه با دارونما (placebo) (قرصها و دیگر انواع مکملهای بدون فلوراید) یا عدم درمان چقدر موثر و ایمن است؟
پیشینه
پوسیدگی دندان یکی از شایعترین مشکلات سلامت در دوران کودکی است. این وضعیت در چند دهه گذشته میان کودکان در اکثر نقاط جهان به دلیل استفاده گسترده از خمیر دندان حاوی فلوراید، و به دنبال آن آب حاوی فلوراید، آموزش بهداشت دهان و کاهش جزئی مصرف قند کاهش یافته است. اگر مصرف مکملهای فلوراید توسط زنان باردار بتواند از پوسیدگی دندان در کودکان آنها پیشگیری کند، زنان بارداری که دسترسی به آب آشامیدنی حاوی فلوراید ندارند میتوانند از مزایای فلوراید سیستمیک برخوردار شوند. قرصها، قطرهها، از نوع قرص مکیدنی یا آدامسهای حاوی فلوراید برای تامین فلوراید موضعی مکیده یا جویده میشوند و برای فراهم کردن فلوراید سیستمیک بلعیده میشوند.
ویژگیهای مطالعه
نویسندگان گروه سلامت دهان در کاکرین این مرور را بر اساس مطالعات موجود انجام دادند، شواهد تا 25 ژانویه 2017 بهروز است. این مرور فقط یک مطالعه را وارد کرد که در آن 1400 زن باردار به صورت تصادفی به درمان با فلوراید یا دارونما اختصاص داده شدند. در این مطالعه، دوز روزانه 1 میلیگرم قرص فلوراید سدیم یا قرصهای دارونما از ماه چهارم بارداری تا زایمان به شرکتکنندگان داده شد. هر دو گروه به استفاده از مکملهای غذایی فلوراید به شکل قطرهها پس از زایمان تشویق شدند. در مجموع 1175 نوزاد از شرکتکنندگان این مطالعه متولد شدند، و از این تعداد، 938 کودک تا 3 سالگی (464 قرص فلوراید در برابر 484 قرص دارونما) و 798 کودک تا 5 سالگی (398 قرص فلوراید در برابر 400 قرص دارونما) پیگیری شده بودند. این مطالعه در جوامع دارای آب آشامیدنی بدون فلوراید در مین جنوبی (Southern Maine)، در ایالات متحده آمریکا انجام و در سال 1997 منتشر شد.
نتایج کلیدی
پوسیدگی دندان کودک اندازهگیری شده در کودکان 3 ساله و 5 ساله هم در گروه مکمل فلوراید و هم در گروه دارونما بسیار پائین بود. در 5 سالگی، 92% از کودکان در گروه مکمل فلوراید و در گروه دارونما 91% از کودکان فاقد پوسیدگی بودند، و هیچ تفاوتی بین دو گروه مشاهده نشد. بروز فلوروزیس (fluorosis) در 5 سالگی بین گروه مصرف کننده مکملهای فلوراید (قرصها) و گروه دارونما (placebo) در طول 6 ماه آخر بارداری مشابه بود.
شواهدی وجود ندارد که نشان دهد مکملهای فلورایدی که توسط زنان در دوران بارداری مصرف میشود در پیشگیری از پوسیدگی دندان در فرزندانشان موثر هستند.
کیفیت شواهد
مطالعه وارد شده در معرض خطر بالای سوگیری ارزیابی شد و کیفیت شواهد بسیار پائین بود.