پیشینه
بیماری قلبیعروقی (cardiovascular disease; CVD)، که شامل حملات قلبی (انفارکتوس میوکارد)، آنژین صدری، و سکته مغزی است، علت اصلی مرگومیر و یکی از دلایل عمده موربیدیتی در سراسر جهان بهشمار میرود. سطح بالای کلسترول خون با حوادث CVD ارتباط دارد و یک عامل خطر مهم به حساب میآید. بنابراین، کاهش سطح بالای کلسترول خون یک راه مهم برای کم کردن شانس ابتلا به یک حادثه CVD است. کلسترول خون ممکن است از مواد غذایی با محتوای بالای چربی حاصل شده، و همچنین توسط برخی از اعضای بدن ما تولید میشود (بیشتر این پروسه تولید در شب (بین 12:00 am و 6:00 am) رخ میدهد).
زمانی که سطح کلسترول خون بالا است، استاتینها، داروهای کاهنده کلسترول، (مانند سیمواستاتین، لوواستاتین، پراواستاتین، آتورواستاتین) نخستین درمان انتخابی برای پیشگیری از بروز CVD هستند. در طب بالین معمول، استاتینها یک بار در روز تجویز میشوند، بدون مشخص شدن زمانی از روز که باید مصرف شوند. هدف از این مرور آن است که زمانبندی مصرف استاتین بر کاهش وقایع CVD اثر گذاشته، سطح کلسترول خون را اصلاح کرده، یا بیخطری (safety) درمان را تحت تاثیر قرار میدهد یا خیر.
ویژگیهای مطالعه
هشت کارآزمایی تصادفیسازی و کنترل شده را پیدا کردیم که اثرات تجویز استاتین را در صبح و عصر در 767 نفر مقایسه کردند. هر کارآزمایی انواع و دوزهای مختلف استاتین را مورد بررسی قرار داد. این کارآزماییها بین سالهای 1990 و 2013 انتشار یافته و در ایالات متحده آمریکا، کانادا، آلمان، فنلاند، ژاپن، کره جنوبی و تایلند اجرا شدند. این مرور شامل شواهدی است که تا ماه نوامبر 2015 شناسایی شدند.
نتایج کلیدی
هیچیک از کارآزماییها، وقوع حوادث بالینی CVD یا مرگومیرها را ارزیابی نکردند. ارزیابی شواهد موجود نشان داد که میان مصرف صبح یا غروب استاتینها از نظر سطوح چربی خون (کلسترول تام، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی پائین (LDL‐C)، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL‐C)، تریگلیسیریدها) تفاوتی وجود ندارد. علاوه بر این، میان نرخ عوارض جانبی مرتبط با استاتینها در هر دو رژیم دارویی تفاوتی دیده نشد.
کیفیت شواهد
به علت محدودیتهای مطالعه و عدم‐دقت، سطح کیفیت شواهد موجود در این مرور پائین بود. برای تایید این نتایج انجام مطالعات بزرگتر ضروری است.