پیشینه
بروز تشنجهای ناشی از تب (febrile seizures) در کودکان شایع بوده و حدود یک نفر از هر 30 کودک زیر شش سال به آن دچار میشوند. بهطور میانگین، یک نفر از هر سه کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب، حداقل یک بار دیگر دچار این حالت خواهد شد. شواهد مربوط به تاثیر داروها را برای پیشگیری از بروز تشنجها (داروهای ضد‐صرع (antiepileptics))، داروهای پائین آورنده تب (داروهای ضد‐تب (antipyretics)) و زینک (zinc) در کودکان مبتلا به تشنجهای ناشی از تب مرور کردیم.
هدف
ما میخواستیم بدانیم که این داورها در چه تعداد از کودکان از عود تشنجهای ناشی از تب یا بروز عوارض ناخواسته پیشگیری میکند.
روشهای جستوجو
ما 32 مطالعه را با مجموع 4431 کودک وارد این مرور کردیم. کودکان مبتلا به حداقل یک تشنج ناشی از تب، به یکی از دو یا چند گروه درمان اختصاص داده شدند. مطالعات هر نوع تشنج بعدی را در فواصل زمانی متنوع بین شش ماهگی و تا شش سالگی در هر گروه گزارش کردند. عوارض دارویی ناخواسته نیز گزارش شدند.
نتایج
طراحی مطالعه و کیفیت شواهد ارائه شده در این مطالعات برای داروهای ضد‐صرع اغلب پائین یا بسیار پائین بود. روشهای ضعیفی که منجر به بروز خطرات سوگیری آشکار شدند، مورد استفاده قرار گرفتند. یک موضوع مربوط میشد به روش تخصیص کودکان به گروههای مطالعه و نحوه تصادفیسازی این تخصیص. موضوعات دیگر عبارت بودند از اینکه والدین یا پزشکان، یا هر دو، اطلاع داشتند کودک در چه گروهی قرار گرفته، یا درمان کودک با عدم‐درمان مقایسه شد یا با عدم استفاده از دارونما (قرص ساختگی). کیفیت کارآزماییهای مربوط به داروهای ضد‐تب یا زینک بهتر بود، و سطح کیفیت شواهد مربوط به آنها متوسط تا بالا درجهبندی شدند.
زینک‐درمانی هیچ مزیتی را به همراه نداشت. همچنین درمان کودکان با هر یک از داروهای ضد‐تب یا بیشتر داروهای ضد‐صرع، دقیقا در زمان بروز تب مزیتی نداشت.
گهگاهی یک نتیجه معنیدار گزارش شد. برای مثال، در زمانهایی بین 6 و 48 ماه پیگیری، دیازپام (یک نوع داروی ضد‐صرع) متناوب منجر به کاهش در تعداد موارد عود تشنجها تا حدود یک‐سوم شد. فنوباربیتال مداوم بهطور معناداری منجر به کاهش در تعداد موارد عود تشنجها پس از 6، 12 و 24 ماه شد، اما پس از 18 و 60 تا 72 ماه این کاهش مشاهده نشد. یک مطالعه نشان داد که لوتیراستام خوراکی متناوب در مقایسه با دارونما بهطور قابلتوجهی تشنجهای عود کننده را در 12 ماه کاهش داد. ملاتونین خوراکی متناوب در مقایسه با دیازپام متناوب، تشنجها را در شش ماه بهطور معنیداری کاهش نداد.
با وجود این، از آنجایی که عود تشنجها فقط در حدود یک‐سوم از کودکان مشاهده میشوند، این بدان معنی است که برای مصون نگهداشتن فقط یک کودک از خطر ابتلا به تشنج ثانویه، حداکثر تا 16 کودک باید در طول یک یا دو سال تحت درمان قرار بگیرند. از آنجایی که تشنجهای ناشی از تب آسیبرسان نیستند، این یافتههای معنیدار را غیر‐مهم تلقی میکنیم، به ویژه آنکه عوارض جانبی ناشی از دارودرمانی شایع بودند. نمرات درک پائینتر در کودکان تحت درمان با فنوباربیتال در دو مطالعه یافت شد. بهطور کلی، عوارض جانبی در حداکثر تا حدود یک‐سوم از کودکان در هر دو گروه تحت درمان با فنوباربیتون و بنزودیازپین ثبت شدند. برای نشان دادن اینکه مزیت مشاهده شده برای درمان با کلوبازام در یک مطالعه منتشر شده در سال 2011 قابل اعتماد است، قابلیت اطمینان آن باید دوباره تست شود. لوتیراستام ممکن است در درمان کودکانی که اضطراب خانواده نسبت به عود احتمالی تشنج زیاد است مفید باشد، اما انجام مطالعه بیشتری مورد نیاز است.
نتیجهگیریهای نویسندگان
در حال حاضر شواهد کافی برای حمایت از استفاده از درمان مداوم یا متناوب با داروهای روی، ضد‐صرع یا ضد‐تب برای کودکان مبتلا به تشنجهای ناشی از تب وجود ندارد. تشنجهای ناشی از تب میتوانند برای ناظران ترسناک باشند. بهتر است والدین و خانوادهها با جزئیات تماس کافی با خدمات پزشکی و اطلاعات مربوط به عود تشنج، مدیریت کمک اولیه و مهمتر از همه، خوشخیم بودن ماهیت این پدیده حمایت شوند.
شواهد تا فوریه 2020 بهروز است.