پیشینه
تئوریها و مدلها به ارائه توضیح در مورد چگونگی تغییر رفتار کمک میکنند. تحقیقات مربوط به پیشگیری از ابتلا به HIV از تئوریها و مدلها استفاده کردهاند. برنامههایی که برای پیشگیری از انتقال بیماریهای منتقله از طریق روابط جنسی وجود دارند، اغلب بر اساس علم رفتارشناسی هستند. حوزه سلامت از بسیاری از تئوریها و مدلهای تغییر استفاده کرده است. با این حال، برنامههایی که به کنترل موالید میپردازند، اغلب پایه تئوری مشخصی ندارند.
روشهای جستوجو
جستوجوهای الکترونیکی را برای یافتن کارآزماییهای تصادفیسازی شده تا 1 نوامبر 2016 انجام دادیم. برنامههای مورد نظر باید یک برنامه تئوری‐محور را برای بهبود کنترل موالید مورد آزمایش قرار داده باشند. مطالعاتی را خارج کردیم که بر گروههای پُر‐خطر متمرکز بوده و برای پیشگیری از عفونتها تلاش کردند. برنامهها به استفاده از یک یا چند روش کنترل موالید پرداختند. گزارشها نشان دادند که تئوری یا مدل، بخشی از طراحی برنامه بودند. پیامدهای اصلی عبارت بودند از بارداری و کنترل موالید.
نتایج
تعداد 10 مطالعه جدید را اضافه کردیم تا در مجموع 25 مطالعه را داشته باشیم. پنج مورد خارج از آمریکا انجام شدند. این قسمت روی نه کارآزمایی متمرکز است که نتایج شواهدی را با کیفیت خوب و برنامههای موثر ارائه دادند. پنج مورد برنامههای مبتنی بر تئوری اجتماعی شناختی (social cognitive theory; SCT) داشته و چهار مطالعه از مصاحبه انگیزشی (MI) استفاده کردند. مطالعات SCT به پیشگیری از بارداری در نوجوانان پرداخته و یک تا دو سال طول کشیدند. آنها شامل جلساتی مبتنی بر منزل برای مادران نوجوان، برنامههای مبتنی بر مدرسه برای پیشگیری از بارداری و HIV، و مدیریت موارد مبتنی بر جامعه بودند. در مقایسه با ارائه خدمات معمول برای مادران نوجوان، در گروه مداخله، افراد کمتری زایمان دوم را گزارش کردند. چهار کارآزمایی دیگر استفاده بیشتر را از روشهای کنترل موثر بارداری یا استفاده از کاندوم را در آخرین رابطه جنسی میان نوجوانان در مدرسه یا جامعه نشان دادند؛ مطالعات MI بر افرادی از طیف سنی وسیعی متمرکز بودند. در مقایسه با گروهی که فقط در سه مطالعه جزوه داشتند، گروه MI بیشتر از روش موثر کنترل بارداری استفاده کرده یا کمتر از روش ناکارآمد کنترل موالید بهره گرفتند. در مطالعه دیگر، در گروه MI زنان بیشتری حضور داشتند که شروع به استفاده از یک روش طولانی‐اثر برگشتپذیر کنترل بارداری نسبت به گروه دیگر کردند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
کیفیت کلی نتایج این مطالعه در سطح متوسط بود. کارآزماییهای مبتنی بر SCT بر نوجوانان متمرکز بوده و جلسات زیادی را ارائه دادند. مواردی که از MI استفاده کردند، طیف سنی گستردهتری را در برگرفتند، اما جمعیتهای خاصی را بررسی کردند. کشورهایی با منابع محدود نیاز به اجرای برنامههایی دارند تا بتوانند در شرایط خود و با مشتریان معمول خود بهترین عملکرد را داشته باشند. گزارشها میتوانستند در مورد نحوه استفاده از تئوری برای طراحی و اجرای برنامه، واضحتر ارائه شده باشند.