اسهال مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل (Clostridium difficile) چیست؟
آنتیبیوتیکها از جمله داروهایی هستند که بیشترین تجویز را در سراسر جهان دارند. درمان آنتیبیوتیکی ممکن است تعادل ارگانیسمهایی را که بهطور معمول در روده پراکنده میشوند، بر هم بزند. این امر میتواند منجر به طیف وسیعی از نشانهها، به ویژه اسهال، شود. کلستریدیوم دیفیسیل ( C. difficile ) یک ارگانیسم بسیار خطرناک است که در صورت برهم خوردن تعادل طبیعی سالم ممکن است روده را کلونیزه کند. بیماری مربوط به کلستریدیوم دیفیسیل از عفونت بدون نشانه، اسهال، کولیت و کولیت سودوممبران (pseudo‐membranous colitis) تا مگاکولون توکسیک (toxic megacolon) و مرگومیر متغیر است. هزینه درمان آن بالا بوده و بار (burden) مالی آن بر دوش سیستم پزشکی قابل توجه است.
پروبیوتیکها چه هستند؟
پروبیوتیکها ارگانیسمهای زنده (باکتری یا مخمر) هستند، تصور میشود تعادل ارگانیسمهایی را که در روده وجود دارند بهبود میبخشند، با اختلالات احتمالی در تعادل میکروبی روده که با مصرف آنتیبیوتیک مرتبط است، مقابله میکنند و خطر کلونیزاسیون را توسط باکتریهای پاتوژن کاهش میدهند. پروبیوتیکها را میتوان در مکملهای غذایی یا ماستها یافت، بهطور فزایندهای به صورت کپسول فروخته شده و در فروشگاههای مواد غذایی سلامت و سوپرمارکتها در دسترس قرار دارند. تجویز پروبیوتیکها به عنوان «غذای عملکردی» (functional food) یا «باکتریهای خوب»، به منظور هم پیشگیری و هم درمان اسهال ناشی از C. difficile (یا به اختصار CDAD) پیشنهاد میشوند.
پژوهشگران چه موضوعی را بررسی کردند؟
پژوهشگران، این موضوع را بررسی کردند که پروبیوتیکها باعث پیشگیری از بروز CDAD در بزرگسالان و کودکان تحت درمان با آنتیبیوتیک میشوند یا خیر، و اینکه پروبیوتیکها باعث آسیب (عوارض جانبی) میشوند یا خیر. پژوهشگران تا 21 مارچ 2017 متون علمی پزشکی را بهطور گستردهای جستوجو کردند.
پژوهشگران به چه نتایجی دست یافتند؟
این مرور شامل 39 کارآزمایی تصادفیسازی شده با مجموع 9955 شرکتکننده بود. سی و یک مطالعه (8672 شرکتکننده) اثربخشی پروبیوتیکها را برای پیشگیری از ابتلا به CDAD میان شرکتکنندگانی ارزیابی کردند که آنتیبیوتیک مصرف کردند. نتایج ما نشان میدهند که اگر پروبیوتیکها همراه با آنتیبیوتیک تجویز شوند، خطر ابتلا به CDAD بهطور میانگین تا 60% کاهش مییابد. میان کارآزماییهایی که شرکتکنندگانی را با خطر بالای ابتلا به CDAD وارد کردند (> 5%)، مزیت بالقوه پروبیوتیکها با کاهش 70% خطر ابتلا، بهطور میانگین، آشکارتر است. عوارض جانبی در 32 مطالعه (8305 شرکتکننده) مورد ارزیابی قرار گرفتند، نتایج نشان میدهند که مصرف پروبیوتیکها خطر بروز عوارض جانبی را افزایش نمیدهند. شایعترین عوارض جانبی گزارش شده در این مطالعات شامل کرامپ شکمی، تهوع، تب، مدفوع نرم، نفخ شکم، و اختلال چشایی است. به نظر میرسد که استفاده کوتاهمدت از پروبیوتیکها همراه با آنتیبیوتیکها در بیمارانی که نقص سیستم ایمنی ندارند یا به شدت ناتوان نیستند، بیخطر و موثر باشد. علیرغم نیاز به انجام پژوهش بیشتر، بیماران بستری در بیمارستان، به ویژه آنهایی که در معرض خطر بالای ابتلا به CDAD هستند، باید از مزایا و آسیبهای بالقوه پروبیوتیکها مطلع شوند.